![]() |
| ERYTHRINA CRISTA GALII |


Ολοι γνωρίζουμε την καταστροφική πυρκαγιά που κατέστρεψε περίπου το 70% το φοινικόδασος στο Πρεβελη του Ρεθύμνου Κρήτης .Σας παραθέτω μερικές φωτογραφίες με το εκπληκτικό αυτό φυτό απ΄το προσωπικό φωτογραφικό μου αρχείο. 1. παραλία Ηρακλείου 2. από κάποιο ξενοδοχείο Ρέθυμνο 3. από παραλία πόλη Ρεθύμνου. 4. Βαι 
Οικογένεια: Μορείδες (Moraceae)
![]() |
Το υποείδος Φίκος η καρική ήμερη έχει μέτριο ανάστημα (6-7μ) απλωτή μορφή και χαμηλή στρογγυλωπή και διακλαδισμένη «κόμη». Ο κορμός και τα εύρωστα κλαδιά της σκεπάζονται από ένα λείο, γκρίζο φλοιό. Πρόκειται για φυλλοβόλο δέντρο με αρκετά μεγάλα, σαρκώδη φύλλα διαιρεμένα σε 3-5 λοβούς, βαθυπράσινα και γυαλιστερά στην επάνω επιφάνεια και καλυμμένα με πολύ μικρές και σκληρές τρίχες στην κάτω. Τα σύκα από βοτανική άποψη δεν είναι καρποί αλλά ταξιανθίες που κατόπιν γίνονται ταξικαρπίες. Το σύκο είναι μια ταξιανθία που αποτελείται από μια σαρκώδη ανθοδόχη στο εσωτερικό της οποίας βρίσκονται τα μικρά λουλούδια. Αυτά στην συνέχεια μετατρέπονται σε μικρούς σκληρούς καρπούς που θεωρούνται σπόροι. Οι ποικιλίες της ήμερης συκιάς παράγουν γενικά δύο τύπους ταξιανθιών (σύκων). Τα πρώτα ωριμάζουν τον Ιούνιο και ονομάζονται φρακασάνες ενώ τα δεύτερα που είναι και τα πραγματικά σύκα ωριμάζουν κατά τον Αύγουστο- Σεπτέμβριο. Σχηματίζονται στη μασχάλη των φύλλων πάνω στα μικρά κλαδιά που αναπτύχθηκαν την άνοιξη. Στα ίδια αυτά κλαδιά σχηματίζονται κι άλλες ταξιανθίες που ωριμάζουν μόνο την επόμενη άνοιξη και γίνονται φρακασάνες. Η αγριοσυκιά παράγει τρεις διαφορετικούς τύπους ταξιανθιών (όψιμα σύκα, προσύκα, ερινεοί) και όμως δεν είναι εδώδιμες.
Όπως αναφέραμε τα λουλούδια είναι κλεισμένα μέσα σε μια σαρκώδη ανθοδόχη η οποία έχει ένα στρογγυλωπό άνοιγμα. Για να φτάσει η ταξιανθία στην πλήρη ωρίμανση είναι απαραίτητο να γονιμοποιηθούν τα λουλούδια. Στην αγριοσυκιά η γονιμοποίηση εξασφαλίζεται από ένα έντονο τον Βλαστοφάγο τον ψήνα (Blastophaga psenes) που καθώς μπαινοβγαίνει μέσα στις ταξιανθίες εξασφαλίζει τη μεταφορά της γύρης. Το έντομο αυτό επισκέπτεται επίσης τα πραγματικά σύκα της ήμερης συκιάς και τα γονιμοποιεί : χάρη στον Βλαστοφάγο πολλές ποικιλίες ήμερης συκιάς που καλλιεργούνται στην χώρα μας μπορούν να παράγουν τέλεια αναπτυγμένα σύκα. Για τον λόγο αυτό ήταν κάποτε διαδομένη η τεχνική του «ερινεασμού» ή «ορνιάσματος» δηλαδή το κρέμασμα πάνω στην ήμερη συκιά μερικών κλαδιών αγριοσυκιάς με καρπούς από τους οποίους βγαίνουν οι βλαστοφάγοι κατά την άνοιξη. Σήμερα ο ερινεασμός δεν είναι πια πολύ διαδομένος μια και υπάρχουν ποικιλίες ήμερης συκιάς που μπορούν να σχηματίζουν εδώδιμα σύκα τέλεια ανεπτυγμένα χωρίς να χρειάζονται γονιμοποίηση (παρθενοκαρπία). Τα σύκα παρθενοκαρπικής προελεύσεως διακρίνονται από εκείνα στα οποία έχει γίνει η γονιμοποίηση επειδή δεν περιέχουν τους μικρούς καρπούς (δηλαδή τους «σπόρους»).
Ποικιλίες
Οι ποικιλίες που παράγουν μόνο πραγματικά σύκα λέγονται μονόφορες, ενώ αυτές που παράγουν τόσο φρακασάνες ή αυγόσυκα όσο και πραγματικά σύκα λέγονται δίφορες. Οι ποικιλίες είναι πάρα πολλές και μπορούν να ταξινομηθούν σύμφωνα με διάφορα κριτήρια :χρώμα του σύκου (άσπρα και μαύρα σύκα) εποχή ωριμάνσεως προορισμός του προιόντος (νωπή κατανάλωση, αποξήρανση). Στη χώρα μας είναι περίφημα τα ξερά σύκα Καλαμών και Κύμης. Οι καλύτερες ποικιλίες νωπών σύκων είναι τα βασιλικά και τα μαντουλάρικα της Αττικής. Επίσης πολύ καλή ποικιλία συκιάς είναι η σμυρναική (σύκα μπαρδατζίκια). Γενικά μπορούμε να πούμε ότι οι ποικιλίες συκιάς που καλλιεργούνται κατά τόπους είναι αποτέλεσμα τοπικής προσαρμογής γι’αυτό και κάθε περιφέρεια έχει τις δικές της ποικιλίες έστω και αν τα δέντρα που αρχικά είχαν φυτευθεί ήταν ξενικών ποικιλιών.
Τεχνική της καλλιέργειας
Η συκιά αναπτύσσεται καλά στις ζώνες με ήπιο κλίμα αλλά αντέχει και στις χαμηλές θερμοκρασίες του χειμώνα αρκεί να μην κατεβαίνουν κάτω από τους -100C. Στα πολύ ψυχρά κλίματα ωστόσο θα πρέπει να φυτεύεται σε προστατευμένα και πολύ ηλιόλουστα μέρη (για παράδειγμα κοντά σε έναν τοίχο στραμμένο στο νοτιά).
Φυτεύεται το φθινόπωρο ή στις αρχές της ανοίξεως σε εδάφη εμπλουτισμένα με κοπριά και ανόργανα λιπάσματα. Γενικά προτιμά τα βαθιά, δροσερά και ελαφρά χρώματα. Η συκιά μπορεί να αναπτυχθεί και σε ασβεστώδη εδάφη αλλά δεν αντέχει στα υπερβολικά συμπαγή και υγρά.
Τα σύκα μαζεύονται όταν είναι τελείως ώριμα(η ωρίμανση είναι σταδιακή) όταν δηλαδή είναι μαλακά και η φλούδα τους σκάζει. Τα φρέσκα σύκα διατηρούνται δύσκολα και γι’αυτό καταφεύγουμε στην αποξήρανση. Γενικά τα ώριμα σύκα αφήνονται στο φυτό για να αρχίσουν να στεγνώνουν. Στην συνέχεια μαζεύονται και τοποθετούνται στον ήλιο για μια περίπου εβδομάδα για να ξεραθούν (στη βιομηχανία μπαίνουν σε βραστό νερό). Πολύ εύγεστα και γλυκά τα σύκα είναι γνωστά από τα πανάρχαια χρόνια: αναφέρονται στην Αγία Γραφή και σε πολυάριθμα αρχαία κείμενα (τα αναφέρει και ο Όμηρος στην Οδύσσεια.)
Πολλαπλασιασμός
Γίνεται με μόσχευμα. Το καλοκαίρι κόβονται κλαδιά 2-3 χρόνων μήκους 30-40 εκατ και φυτεύονται σε φυτώριο ή απευθείας στην οριστική θέση.
Για τον πολλαπλασιασμό μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν και έρριζες παραφυάδες που αποσπώνται από το μητρικό δέντρο και φυτεύονται στο τέλος του καλοκαιριού- φθινόπωρο.
Κλάδεμα
Η συκιά δεν αντέχει στο κλάδεμα γι’αυτό και διαμορφώνεται σε φυσικό σχήμα. Στο κλάδεμα παραγωγής (που γίνεται το χειμώνα) αφαιρούνται μόνο τα ξερά ή άρρωστα κλαδιά. Δεν πρέπει να κόβονται οι κορυφές των κλαδιών γιατί στην άκρη τους σχηματίζονται οι καρποί. Αν θέλετε να ανανεώσετε ένα δέντρο που έχει πάθει ζημές αρκεί να μεγαλώσετε μια παραφυάδα του.
Σημ: Στις φωτογραφίες έχουμε ενα πειθαρχημένο κλάδεμα δέντρου νωρίς την άνοιξη και εμβολιασμό ( μπόλιασμα - κέντρωμα ) συνήθως προς το τέλος Αυγούστου.
Οικογένεια : Μαγνολίδες (Magnoliaceae)
Γένος που περιλαμβάνει μόνο δύο είδη δέντρων τα οποία είναι εξαιρετικά διακοσμητικά. Καλλιεργούνται για το ωραίο τους φύλλωμα που παίρνει το φθινόπωρο χρυσοκίτρινες αποχρώσεις και για τα χαρακτηριστικά λουλούδια τους τα οποία μοιάζουν με τουλίπες. Από τα δύο αυτά είδη μόνο το Λειριόδενδρον το τουλιπανθές (Liriodendrous tulipifera) που κατάγεται από τη βόρεια Αμερική ευδοκιμεί στο κλίμα της Ευρώπης όπου είναι πολύ διαδομένο στους κήπους και τα πάρκα. Πρόκειται για ένα δέντρο ύψους 30-40 εκατ με ευθύ κορμό χωρίς πολλές διακλαδώσεις ανερχόμενα κλαδιά και κάπως απλωτή πυραμιδοειδή «κόμη». Έχει λείο και μαυριδερό φλοιό και μάλλον μεγάλα έμμισχα φύλλα με 4 σχεδόν τριγωνικούς λοβούς από τους οποίους οι 2 ανώτεροι σχηματίζουν έναν «ακρωτηριασμένο» λοβό που δίνει στο φύλλο ένα σχήμα σχεδόν τετράγωνο. Το φύλλωμα έχει ζωηρό πράσινο χρώμα το καλοκαίρι ενώ το φθινόπωρο παίρνει μια όμορφη χρυσοκίτρινη απόχρωση. Παρουσιάζει όμορφα αρωματικά και αρκετά μεγάλα μονήρη λουλούδια σε σχήμα τουλίπας με 6 κίτρινα πέταλα και διάφορες αποχρώσεις από το πορτοκαλί ως το πρασινωπό. Τα δέντρα αρχίζουν να ανθίζουν σε ηλικία 15 χρονών. Η ανθοφορία παρατηρείται από τον Μάιο ως τον Ιούλιο.
Από τις πολυάριθμες ποικιλίες του είδους αναφέρουμε την «Κορυφαία» ή «Πυραμιδοειδή» (Pyramidale) με όρθια κλαδιά κατάλληλη για καλλιέργεια σε περιορισμένους χώρους μαζί με άλλα δέντρα. Την ποικιλία με «Χρυσή Παρυφή» (Aureo-Marginata) με φύλλα διάστικτα την άνοιξη και την Ακεραιόφυλλη (Integrifolium) με φύλλα χωρίς λοβούς.
Τεχνική της καλλιέργειας
Τα λειριόδεντρα χρειάζονται βαθιά, δροσερά και γόνιμα εδάφη καθώς και ηλιόλουστες απάνεμες θέσεις. Σε ευνοϊκές συνθήκες η ανάπτυξη τους είναι μάλλον γρήγορη. Όπως η λικιδάμβαρη μαζί με την οποία καλλιεργείται συχνά στα πάρκα επειδή έχουν τις ίδιες περιβαλλοντολογικές απαιτήσεις αναπτύσσεται καλύτερα κοντά σε μικρές λίμνες και σε ρυάκια. Δεν αντέχει τα κλαδέματα και μάλιστα μεγαλώνει καλύτερα και πιο γρήγορα αν δεν πειράξετε καθόλου την κόμη του.
Πολλαπλασιασμός
Το είδος αυτό πολλαπλασιάζεται με σπόρο. Η σπορά γίνεται το φθινόπωρο σε ένα μείγμα από χώμα και τύρφη και οι σπόροι φυτρώνουν την επόμενη άνοιξη. Στο σημείο αυτό υπάρχουν δύο δυνατότητες να συνεχιστεί η καλλιέργεια του σπορείου στο ύπαιθρο ( τα μικρά φυτά προστατεύονται μ’ένα στρώμα ξερών φύλλων αλλά ο τρόπος αυτός συνεπάγεται κινδύνους τη στιγμή της μεταφυτεύσεως. Ο δεύτερος τρόπος είναι να μεταφυτευτούν τα μικρά φυτά σε γλάστρες όπου θα διατηρηθούν μέχρι την στιγμή που θα φυτευτούν στην οριστική τους θέση.
Για να πολλαπλασιάσει και να διατηρήσει κανείς σταθερά τα χαρακτηριστικά των ποικιλιών θα πρέπει να εμβολιάσει την επιθυμητή ποικιλία χρησιμοποιώντας σαν υποκείμενο δενδρύλλια του είδους Λειριόδενδρον το τουλιπανθές (L.tulipiflera)
Λίγα φυτά υπάρχουν στον ιστό της πόλης. Μερικά είναι στο πεζοδρόμιο σε κάποιο μικρό δρόμο στο Χαλάνδρι, Το άνθος τους οπως βλέπετε και στην φωτογραφία είναι υπέροχο.
Brachychiton (Kurrajong, Bottletree) είναι ένα γένος από 31 είδη δεντρων και μεγάλων θάμνων, ιθαγενή στην Αυστραλία, και Νέα Γουινέα (ένα είδος).
Το όνομα Brachychiton προέρχεται από το ελληνικό σύντομο brachys, και τη λέξη χιτώνας, πουκάμισο. Μπορούν να αυξηθούν σε 4 - 30μ ύψος. Αρκετά είδη (αν και όχι όλα είναι φυτά με ένα πολύ χοντρός στέλεχος για το μέγεθός τους και χρησιμοποιούνται για την αποθήκευση νερού σε περιόδους ξηρασίας. Τα φύλλα τους είναι γυαλιστερά, σκούρα πράσινα, ακέραια η με λοβούς. Τα άνθη κόκκινα η κιτρινωπά, πολλά μαζί στις άκρες των βλαστών, κατά τον Μάιο-Ιούνιο. Όλα τα είδη είναι μονόικα με ξεχωριστά αρσενικά και θηλυκά άνθη στο ίδιο φυτό. Τα λουλούδια έχουν σχήμα καμπάνας. Ανθεκτικό στη ρύπανση των πόλεων, κατάλληλο για τις νότιες περιοχές της χώρας μας και κατάλληλο για δεντροστοιχίες. Ο ρυθμός ανάπτυξης του είναι γρήγορος.
Κυριότερα είδη
Brachychiton Acerifolius, Brachychiton Discolor, Brachychiton Platanifolia,
Brachychiton Populeneus, Brachychiton Diversifolia, Brachychiton Rupestris,
Brachychiton Foetida, Brachychiton Iberidifolia.
Στή φωτογραφία κάπου στο Χαλάνδρι υπέροχα άνθη Brachychiton Discolor, ποικιλία με λίγα δέντρα στήν Ελληνική επικράτεια, είναι όμως υπέροχο δέντρο για πάρκα και πλατείες με ιδιαίτερη προσθετική αξία στο αστικό και περιαστικό πράσινο.
Σημ: Αν κάποιος γνωρίζει κι΄ άλλα τέτοια δέντρα στη χώρα μας, ας επικοινωνήσει.


Από τα πιο συνηθισμένα δέντρα σε δεντροστοιχίες στη Θεσσαλονίκη. Κατάγεται από Ανατολικη Ασία (Κίνα, Κορέα, Ιαπωνία). Τα περισσότερα και πιο γέρικα βρίσκονται στις οδούς Πλούτωνος, Χαιρωνείας και Βλ. Γαβριηλίδη στο Ντεπώ. Αυτή την εποχή είναι ανθισμένα με ωραία χρυσοκίτρινα λουλούδια και κάνουν τους πρώτους μικρούς πράσινους σαν κύστεις καρπούς, από του οποίους, όσοι πέφτουν στο έδαφος και πατιούνται ενώ είναι ακόμα χλωροί, κάνουν χαρακτηριστικό θόρυβο (πατ, πατ) μια αγαπημένη ενασχόληση των παιδιών. Όταν οι καρποί ωριμάσουν περιέχουν μέσα σκληρά μαύρα σφαιρίδια από τους πολύ γόνιμους σπόρους, επίσης αγαπητοί στα παιδιά μια και τους αρέσει να τους μαζεύουν σε μπουκάλια.
Το φθινόπωρο τα φύλλα παίρνουν πολύ ωραίο πορτοκαλοκόκκινο χρώμα, εξαπλώνεται πολύ εύκολα με τους πολύ γόνιμους σπόρους.

Πανάρχαιο φυτό το γκίγκο ή και γκίνγκο είναι το μοναδικό επιζών φυτό της τάξης γκινγκοώδη, οικογένεια γκινγκοΐδες. Κατέχει ξεχωριστή θέση στο εξελικτικό οικογενειακό δέντρο καθώς είναι ο μοναδικός ζωντανός κρίκος ανάμεσα στις φτέρες και τα κωνοφόρα.
Η ονομασία προέρχεται από την κινέζικη λέξη Ginkyo που σημαίνει ασημένιο βερύκοκο ( gin = ασήμι, kyo = βερύκοκο ).
Τα πρώτα γκίγκο εμφανίστηκαν πριν από 270 εκατομμύρια χρόνια, στην Πέρμια περίοδο. Κατά τη διάρκεια της μέσης Ιουράσιας περιόδου υπήρξε μια τεράστια αύξηση σε είδη με μέγιστη βιοποικιλότητα στην Κρητιδική περίοδο(144 εκατομμύρια χρόνια πριν) σε περιοχές γνωστές σήμερα ως Ασία,Ευρώπη και Βόρεια Αμερική. Εξαιτίας κατακλυσμιαίων καταστροφών και σταδιακής αλλαγής του κλίματος, το Γκίγκο εξαφανίστηκε από την Βόρεια Αμερική πριν από 7 εκατομμύρια χρόνια και από την Ευρώπη πριν από 2,5 εκατομμύρια χρόνια. Σήμερα αυτοφύεται κυρίως σε περιοχές της νοτιοδυτικής και ανατολικής Κίνας ,αλλά το συναντάμε και σε ναούς στην Κορέα και την Ιαπωνία επειδή έχει συμβολική σημασία στον Κομφουκισμό.
Αν και γυμνόσπερμο, είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό, όμορφο, φυλλοβόλο δέντρο. Το φθινόπωρο τα φύλλα του αλλάζουν χρώμα και από πράσινα γίνονται χρυσαφιά. Φτάνει σε ύψος τα 50 μέτρα και ο κορμός του είναι κυλινδρικός, έχοντας διάμετρο μέχρι και 3 μέτρα. Ο φλοιός του είναι χρώματος γκρι με βαθιές αυλακώσεις. Τα φύλλα του είναι μεγάλα, πλατιά, σε σχήμα βεντάλιας με μήκος 9 εκατοστά και πλάτος που φτάνει και τα 15 εκατοστά. Διαιρούνται σε δύο χαρακτηριστικούς λοβούς που φέρουν στη μέση μία κεντρική τομή. Οι καρποί του δέντρου έχουν ασημένιο χρώμα και περιβάλλονται από ένα σαρκώδες περίβλημα με έντονη δυσάρεστη οσμή σαν χαλασμένο βούτυρο εξαιτίας της παρουσίας βουτυρικού οξέος. Ο τρόπος ανάπτυξης είναι γενικά στενός στα νεαρά δέντρα και πλαταίνει πραγματικά μόνο όταν φτάσουν τα 100 χρόνια περίπου. Σε αντίθεση με άλλα γυμνόσπερμα, τα γκίγκο έχουν χωριστά φύλα. Αυτό σημαίνει ότι το θηλυκό δέντρο χρειάζεται την παρουσία ενός αρσενικού προκειμένου να γονιμοποιηθεί. Περιστασιακά και τα δύο φύλα βρίσκονται στο ίδιο δέντρο. Το γκίγκο καλλιεργείται ως καλλωπιστικό σε πάρκα και κήπους. Είναι εκπληκτικά σκληρό και ανθεκτικό σε όλες τις μορφές μόλυνσης, γι'αυτό το λόγο είναι ιδιαίτερα κατάλληλο για αστικές περιοχές. Ευδοκιμεί καλύτερα σε όξινα, καλά αποστραγγιζόμενα, αμμώδη εδάφη. Από τα φύλλα του παρασκευάζεται φάρμακο, που χρησιμοποιείται στη θεραπεία διαφόρων παθήσεων του κυκλοφορικού. Στην Κινέζικη Ιατρική ο καρπός του χρησιμοποιούνταν ανέκαθεν για τις αντιβηχικές, χωνευτικές και διουρητικές του ιδιότητες.
Vivai piante alberi - plantas de viveros arboles - plantes de vivers arbres - viveiros de plantas árvores - bimëve çerdhe pemëve - مشاتل النباتات الأشجار - растения разсадници дървета - pépinières de plantes arbres - Pflanzen Baumschulen Bäume - געוויקסן נערסעריז ביימער - planter planteskoler træer - צמחים במשתלות העצים – puukoolides puud - 植物の保育園 木- pembibitan tanaman pohon - plandlanna plandaí crainn - plöntur nurseries tré - 植物苗圃 树木 - rasadnicima biljke drveće - augu audzētavas koki - гадавальніка раслін дрэвы - augalų medelynai medžių - Planter barnehageplanten kwekerijenr trær - planten kwekerijen bomen - meithrinfeydd planhigion coed - növények faiskola fák - розплідники рослин дерева - گیاهان گلخانه ها درختان - szkółki roślin drzew - pepiniere de plante copaci - питомники растений деревья - постројења вртићи дрвеће - растенија расадници дрва - rastliny škôlky stromy - rastline drevesnice drevesa - mimea vitalu miti - växter plantskolor träd – ชำพืช ต้นไม้ - bitkiler kreşler ağaçlar - rostliny školky stromy - halaman nurseries puno - kasvien taimitarhat puut
Την Τετάρτη, 26 Μαΐου στις 19.30,βρέθηκα προσκεκλειμένος στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, Βασιλίσσης Σοφίας και Ηροδότου 1, Μέγαρο Σταθάτου ο φίλος και συνεργάτης σε αρκετές περίτεχνες κατασκευές κήπων Άγγελος Ζίας παρουσίασε το βιβλίο του, «Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης: Οι κήποι».Εξαιρετικό περιβάλλον,χώροι που έχουν μεταμορφωθεί (από τον ίδιο τον συγγραφέα - ο όποιος έχει την ευθύνη της φροντίδας τους) και δείχνουν πώς η ομορφιά της φύσης δίνει χρώμα, άρωμα και φρεσκάδα ακόμα και στα πιο κεντρικά σημεία της πόλης.
Ο αστικός κήπος πλούσιος σε δέντρα και φυτά κρύβει τα γκρίζα στοιχεία της πόλης και την ομορφαίνει αναβαθμίζοντας παράλληλα την ποιότητα ζωής και την καθημερινότητά των ανθρώπων.
Στόχος του ιδίου του συγγραφέα και της φιλοσοφίας του, είναι η δημιουργία κήπων που αναβαθμίζουν το περιβάλλον, και κάνουν τους ανθρώπους που βρίσκονται μέσα σε αυτούς, ευτυχισμένους.
Μια φιλοσοφία διαφορετική, αποτυπωμένη σε ένα φωτογραφικό λεύκωμα, μια ενδιαφέρουσα και διαφορετική άποψη για να επηρεάσει θετικά την καθημερινότητα μας και τους χώρους που ζούμε.
Φίλε και Συνεργάτη ΓΙΩΡΓΟ ΓΡΑΜΜΕΝΕ εύχομαι το πονημά σου να το αγκαλιάσουν οσο το δυνατόν περισσότεροι γιατί πιστεύω οτι η έκφραση και η δημιουργία σου αγγιζει την ψυχή.
www.tatogio.gr

ΓΙΑΚΑΡΑΝΤΑ (JACARANDA)
Οικογένεια :Βιγνονιίδες (Bignoniaceae)
Γένος που περιλαμβάνει 50 περίπου είδη δέντρων και θάμνων καταγόμενων από την τροπική και υποτροπική Αμερική. Τά δέντρα ύψους 4-8μ μοιάζουν με τις ακακίες, είναι αρκετά διακλαδισμένα και έχουν μεγάλα αντίθετα διπλά πτερωτά φύλλα αποτελούμενα από αντίθετα φυλλάρια που καλύπτονται από ένα ελαφρό χνούδι. Τα λουλούδια σωληνοειδή με τα χείλη της στεφάνης πολύ ανοιχτά και βελούδινα έχουν ένα χαρακτηριστικό γαλανό –ιώδες χρώμα και εμφανίζονται ενωμένα σε μεγάλους επάκριους βότρεις. Στην πραγματικότητα καλλιεργούνται μόνο δύο είδη τα πιο ανθεκτικά τα οποία είναι κατάλληλα για δεντροστοιχίες στις λεωφόρους των παραλιακών περιοχών.
Είδη και ποικιλίες
Γιακαράντα η γιασμινοειδής (Jacaranda jasminoides)
Ονομαζόμενη και Γιακαράντα η χνουδωτή (J.tomentosa) το είδος αυτό είναι ένα μικρό δέντρο καταγόμενο από το Μεξικό. Έχει ύψος γύρω στα 6-7μ και διπλά πτερωτά φύλλα που φέρουν ρομβοειδή φυλλάρια. Τα λουλούδια του σκούρα πορφυρά με ιώδεις αποχρώσεις είναι ενωμένα σε μικρές φόβες και ανοίγουν τον Ιούνιο.
Γιακαράντα με φύλλα ωοειδή (Jacaranda ovalifolia). Γνωστή και σαν Γιακαράντα με φύλλα μιμόζας (J. mimosifolia) το είδος αυτό κατάγεται από την Βραζιλία. Έχει μικρότερο ύψος από το προηγούμενο είδος (φτάνει μόνο τα 3 ή 4μ ύψους) και χαρακτηριστικά φύλλα πολύ μακριά (μέχρι και 50εκατ) αποτελούμενα από μικρά, ωοειδή φυλλάρια με ζωηρό πράσινο χρώμα. Τα λουλούδια είναι γαλάζια και εμφανίζονται ενωμένα σε επάκριες φόβες όρθιες ή κρεμάμενες προς τα κάτω.
Τεχνική της καλλιέργειας
Οι γιακαράντες μπορούν να καλλιεργηθούν στο ύπαιθρο μόνο στις παραλιακές περιοχές της Μεσογείου διαφορετικά πρέπει να καλλιεργούνται σε γλάστρες και να μεταφέρονται τουλάχιστον τις πιο κρύες εποχές του χρόνου σε ψυχρό ή μετρίως θερμαινόμενο θερμοκήπιο. Εξάλλου ακόμα και στις παραθαλάσσιες περιοχές καλό θα είναι να φυτεύετε τα δέντρα αυτά σε προσήλια και απάνεμα μέρη αν θέλετε να έχετε πιο όμορφη και πλούσια ανθοφορία.
Οι γιακαράντες προτιμούν ένα μείγμα από φυλλόχρωμα και καλό χώμα κήπου σε ίσα μέρη. Τα ποτίσματα άφθονα και συχνά το καλοκαίρι θα πρέπει να μειωθούν σταδιακά από το φθινόπωρο μέχρι και το τέλος του χειμώνα. Εξάλλου καλό θα είναι να λυγίζετε προς τα κάτω τα κλαδιά κάθε δεύτερη άνοιξη γιατί έτσι μακραίνουν περισσότερο και γενικά το δέντρο αποκτά πυκνότερο φύλλωμα.
Πολλαπλασιασμός
ΟΙ γιακαράντες μπορούν να πολλαπλασιαστούν με σπόρο. Η σπορά γίνεται την άνοιξη σε μέρος καλά φωτισμένο και σε θερμοκρασία 20-210C. Επίσης τα δέντρα αυτά πολλαπλασιάζονται και με ξυλώδη μοσχεύματα που θα τα βάλετε να ριζώσουν κατά τον Ιούνιο –Ιούλιο και στη συνέχεια θα τα μεταφυτεύσετε σε μικρές γλάστρες και θα τις τοποθετήσετε στη σκιά. Τόσο η σπορά όσο και η μεταφύτευση θα πρέπει να γίνονται σε ένα μείγμα από φυλλόχρωμα ή ερεικόχωμα, χώμα κήπου και άμμο.

FORESTGENETICS
Η ΕΤΑΙΡΙΑ ΜΑΣ ΔΙΑΤΗΡΕΙ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ ΙΝΣΤΙΝΤΟΥΤΟ ΔΑΣΙΚΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ FORESTGENETICS ΣΤΟ ΜΟΝΑΧΟ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΔΑΣΙΚΩΝ ΔΕΝΤΡΩΝ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΠΑΡΑΓΕΙ ΑΠΟΣΤΕΛΟΝΤΑΣ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ( PLATANUS-CERCIS-ACER-ALBIZIA-ACACIA-KOELREOYTERIA )ΠΡΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ.
Τμήμα Δασικής Γενετικής
Το τμήμα Δασικής Γενετικής του FORESTGENETICS αντιμετωπίζει τις γενετικές πληροφορίες των δέντρων και άλλων οργανισμών και τη δυναμική των γενετικών διεργασιών σε πληθυσμούς δέντρων μετά των περιβαλλοντικών πιέσεων και επιπτώσεων από την διαχείριση των δασών. Ουσιώδη στοιχεία είναι της μοριακής γενετικής, πληθυσμιακής γενετικής και οικολογικής γενετικής. Έχει ως στόχο τη χρησιμοποίηση των γενετικών δεδομένων με σκοπό την προώθηση της βιοποικιλότητας, την προστασία και διαχείριση των γενετικών πόρων, για την ενίσχυση της αειφόρου διαχείρισης των δασών και τη βελτίωση της προσαρμοστικότητας και τις ικανότητες επιβίωσης πολύπλοκων δασικών οικοσυστημάτων.
Το τμήμα Δασικής Γενετικής του FORESTGENETICS στοχεύει στην αύξηση της απόδοσης και της ποιότητας των δασικών προϊόντων και της αντίστασης των πληθυσμών από αβιοτικούς και βιοτικούς παράγοντες στρες. Χρησιμοποιούν μεθόδους Βιοχημικής γενετικής και μοριακής γενετικής. Η επιλογή του γενετικά βελτιωμένου δασικού πολλαπλασιαστικού υλικού αποτελεί σημαντική προϋπόθεση για την υλοποίηση των οικονομικών προοπτικών και οικολογικών αναγκών.
Για τυχόν αλληλογραφία με το Ινστιντούτο.
Section of Forest Genetics
Research Department Ecology and Ecosystem Sciences
Life Science Center Weihenstephan
TU Munich
Hans-Carl-von-Carlowitz-Platz 2
D-85354 Freising
tel.: +49 (0)8161 71 4673
fax: +49 (0)8161 71 4861
Οι πρώτοι κάτοικοι της Κρήτης, πιστεύεται ότι συνέλεγαν και έτρωγαν ευκαιριακά μαζί με άλλους καρπούς και καρπούς της αγριελιάς (Olea oleaster) ήδη από τη νεολιθική περίοδο (6000 - 3000 π.Χ.). Αργότερα την 3 η χιλιετία π.Χ. οι κάτοικοι της Κρήτης αρχίζουν να καλλιεργούν την Ελιά και κατά τη δεύτερη χιλιετία π.Χ. αρχίζουν να την εκμεταλλεύονται συστηματικά.
Η ΑΡΧΑΙΟΤΕΡΗ ΕΛΙΑ ΤΟΥ ΠΛΑΝΗΤΗ
Βρίσκεται στο χωριό Βούβες στα Χανιά της Κρήτης στην ίδια περιοχή υπάρχουν και άλλα ελαιόδεντρα επίσης αιωνόβια περίπου της ίδιας χρονολογίας, πράγμα που μαρτυρά έναν αρχαίο ελαιώνα.
Η ακριβής ηλικία της ελιάς είναι δύσκολο να εντοπισθεί και πιθανολογείται ανάμεσα στα 2500 έως τα 5000 χρόνια, με περίμετρο κορμού γύρω στα 12 μέτρα Αριθμ. Απ.105497/6459/1986 (656/ΤΒ/1986)

ΘΕΛΟΥΜΕ ΝΑ ΤΟΝΙΣΟΥΜΕ ΣΑΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΤΗΝ ΛΑΤΡΕΙΑ ΤΩΝ ΙΔΙΟΚΤΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΙΕΡΟ ΔΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑΚΑ ΕΛΑΙΟΔΕΝΤΡΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΥΠΕΡΑΙΩΝΟΒΙΑ ΔΕΝΤΡΑ ΠΟΥ ΔΙΑΘΕΤΕΙ Η ΕΤΑΙΡΙΑ ΜΑΣ ΕΧΟΥΝ ΣΤΗΝ ΚΥΡΙΟΛΕΞΙΑ ΣΩΘΕΙ ΑΠΟ ΑΝΕΓΕΡΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝ Η ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ Η ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΩΝ.

Η ΕΜΠΝΕΥΣΗ KAI H ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΥ ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΗΝ ΕΛΒΕΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ // ΕΝΕΑ GARDEN // ME ΕΔΡΑ ΤΗ ΖΥΡΙΧΗ. Η ΕΝ ΛΟΓΩ ΕΤΑΙΡΙΑ ΔΙΑΘΕΤΕΙ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΜΙΑΜΙ FLORIDA USA http://www.enea.ch/ http://www.enea-garden.ch/ / Enea GmbH landscape garden design, Gartenbau, landscape architect. Η ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ // ΑΡΤ ΚΗΠΟΥ // http://www.art-kipou.gr/ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΤΟΠΙΟΥ ΤΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΤΟΠΙΟΥ-ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΓΙΩΡΓΟΥ & ΓΙΑΝΝΗ ΤΕΡΖΑΚΟΥ.
Η ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΜΑΣ www.delta-trees.com www.delta-trees.blogspot.com . ΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ [ ΤΖΙΑ ].ΘΑ ΕΠΑΝΕΛΘΟΥΜΕ ΜΕ ΕΙΚΟΝΕΣ.

Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ
Αντικείμενο
Το Βελανιδοδάσος Ξηρομέρου καταλαμβάνει συνολική έκταση 130.000 στρεμμάτων περίπου και είναι το μεγαλύτερο σε έκταση δάσος ήμερης βελανιδιάς στην περιοχή των Βαλκανίων. Βρίσκεται στην δυτική πλευρά του νομού Αιτωλοακαρνανίας και εκτείνεται από την παραλιακή περιοχή των όρμων Αστακού και Πλατυγιαλίου μέχρι τον ποταμό Αχελώο στα ανατολικά και την λίμνη Οζερό στα βορειοανατολικά. Πρόκειται για ένα δημόσιας ιδιοκτησίας δάσος μέσα στο οποίο περιλαμβάνονται και ιδιωτικές εκτάσεις, κυρίως καλλιέργειες και βοσκότοποι. Ο βασικός πυρήνας της περιοχής του δάσους είναι μια γραμμή από λόφους δυτικά και νότια της λίμνης Οζερού η οποία ονομάζεται λοφοσειρά Λιγοβίτσι – Μάνινα.
Περιλαμβάνεται στα διοικητικά όρια τεσσάρων Δήμων:
• Του Δήμου Αστακού, όπου ανήκει και το μεγαλύτερο τμήμα του δάσους
• Του Δήμου Στράτου
• Του Δήμου Οινιαδών και
• Του Δήμου Φυτειών
Επίσης, υπάγεται στην δικαιοδοσία τριών δασαρχείων:
• Του Δασαρχείου Αμφιλοχίας
• Του Δασαρχείου Αγρινίου και
• Του Δασαρχείου Μεσολογγίου
Εντός της έκτασης του βελανιδοδάσους βρίσκονται 11 οικισμοί, των οποίων διαχρονικά η εξέλιξη υπήρξε στενά συνδεδεμένη με το βελανιδοδάσος, οι οικισμοί αυτοί είναι:
• Αγράμπελο
• Γουριώτισσα
• Μάνινα Βλυζιανών
• Μαχαιρά
• Μπαμπίνη
• Παλαιομάνινα
• Πρόδρομος
• Ρίγανη
• Σκουρτού
• Στρογγυλοβούνι
• Χρυσοβίτσα
Εκτός τους οικισμούς αυτούς που είναι ανεπτυγμένοι περιμετρικά του κυρίως πυρήνα του βελανιδοδάσους υπάρχουν πολλοί περισσότεροι οικισμοί στην ευρύτερη περιοχή του Ξηρομέρου που η οικονομική τους βάση στηρίχθηκε κατά το παρελθόν στη συλλογή και το εμπόριο του βελανιδιού.
Βιοποικιλότητα
Η χλωρίδα και πανίδα που υπάρχει στο βελανιδοδάσος Ξηρομέρου συνιστά ένα οικοσύστημα με πλούσια βιοποικιλότητα, η οποία έχει υποβαθμιστεί τα τελευταία χρόνια και χρήζει άμεσης προστασίας προκειμένου να μην υποβαθμιστεί ακόμη περισσότερο. Αποτελεί ένα από τα καλύτερα παραδείγματα συγκεντρώσεως δασικών περιοχών βαλανιδιάς στην Ελλάδα.
Το κυρίαρχο είδος στο βελανιδοδάσος Ξηρομέρου είναι η βελανιδιά και ειδικότερα η ήμερη βελανιδιά, η οποία έχει πανάρχαια σχέση με τις ανθρώπινες δραστηριότητες. Συναντάται κυρίως σε πεδινές περιοχές και κοντά σε οικισμούς οπότε και συνδέεται στενά με τα πολιτισμικά τοπία όπου συνυπάρχει η γεωργία και η κτηνοτροφία με το φυσικό τοπίο. Η ήμερη βελανιδιά δεν έχει ιδιαίτερες εδαφικές απαιτήσεις. Αναπτύσσεται σε αβαθή μέχρι και βαθιά εδάφη από το επίπεδο της θάλασσας μέχρι περίπου τα 1.000 μ. υψόμετρο με προτίμηση στις πεδινές και λοφώδεις θέσεις 600 – 700 μ. υψόμετρου σε όλες τις εκθέσεις και κλίσεις. Είναι μακρόβιο είδος και μπορεί να ζήσει περισσότερο από 1000 χρόνια. Στο βελανιδοδάσος Ξηρομέρου έχουν καταγραφεί βελανιδιές ηλικίας μέχρι 800 ετών.
Η χλωρίδα είναι πλούσια σε είδη. Σύμφωνα με έρευνα της χλωρίδας που έχει πραγματοποιήσει το Τμήμα Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων (που εδρεύει στο Αγρίνιο) του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, την άνοιξη και το καλοκαίρι του 2003 καταγράφτηκαν στην περιοχή 256 γηγενή φυτά. Αυτή η συλλογή περιλαμβάνει μερικά σπάνια και ενδιαφέροντα είδη, όπως είναι οι εντυπωσιακές αποικίες της παιώνιας (Paeonia mascula russoi) και μια αξιόλογη ποικιλία από άγριες ορχιδέες που περιλαμβάνουν την Ophrys reinholdii και την Ophrys helenae.
Η δασική και η ευρύτερη περιοχή έχει και ορνιθολογικό ενδιαφέρον, διότι παρουσιάζει 127 είδη πουλιών τα οποία έχουν καταγραφεί. Από αυτά 26 είδη είναι υπό προστασία και αναφέρονται στον κατάλογο 1, της οδηγίας για τα πουλιά 79/409/EC. Τέσσερα είδη δρυοκολαπτών υπάρχουν στο δάσος, καθώς και ο δεντροκόπος (Dendrocopos medius) που είναι αρκετά άφθονος. Σημαντικά πουλιά που φωλιάζουν στην περιοχή είναι ο βραχύποδας αετός (Circaetus gallicus), ο αετός (Pernis apivorus), το μικρότερο γεράκι (Falco naumanni) και μερικά άλλα ενδιαφέροντα είδη των Βαλκανίων. Εξάλλου η περιοχή είναι άμεσα συνδεδεμένη με τη λίμνη Οζερό, το Δέλτα του Αχελώου και τους υγροτόπους που παρουσιάζουν σημαντική και σπουδαία ορνιθολογική πηγή.
Υπάρχει επίσης ποικιλία βιοτόπων που δημιουργούνται από λιβάδια, βραχώδεις μικροπεριοχές και ποικιλία δασικών ομάδων και βοσκοτόπων. Αυτές οι συνθήκες είναι πολύτιμες για μια ποικιλία ζωολογικού ενδιαφέροντος, η οποία περιλαμβάνει ορθόπτερα, όπως το έντομο Saga sp. και διάφορες νυχτερινές πεταλούδες όπως η Saturnia pyri. Υπάρχει επίσης μία ποικιλία από ερπετά μεταξύ των οποίων δύο είδη χελώνας, την Testudo marginata και T. hermanni, διάφορα φίδια και ομάδες από σαύρες που βρίσκονται σε πληθυσμούς αρκετά ενδιαφέροντες.
Άλλα ενδιαφέροντα σημεία της βιοποικιλότητας της περιοχής περιλαμβάνουν ένα μεγάλο αριθμό από δέντρα μεγάλης ηλικίας και κλειστές ομάδες ώριμων δέντρων με πολύ σάπιο υλικό ξυλείας που είναι ιδεώδες για πολλά ασπόνδυλα είδη που περιλαμβάνουν επίσης μεγάλους κανθάρους του δάσους, λειχήνες και μύκητες.
Πολιτιστική κληρονομιά
Η περιοχή είναι σημαντικότατη από πολιτιστικής πλευράς. Η Ακαρνανία είναι διάσπαρτη από σημαντικά Μυκηναϊκά και Κλασσικά Ελληνικά μέρη. Ερείπια από πόλεις και τείχη παλιών φρουρίων υπάρχουν κοντά και μέσα στο δάσος βαλανιδιάς. Υπόλοιπα Βυζαντινών – χριστιανικών μνημείων, μικρές εκκλησίες και άλλα μονοπάτια υπάρχουν στους λόφους. Η περιοχή του βελανιδοδάσους Ξηρομέρου κρατάει μέσα της πέντε αρχαία κάστρα και μεγάλο αριθμό βυζαντινών μνημείων και ιστορικών τόπων. Στην ευρύτερη περιοχή του Βελανιδοδάσους Ξηρόμερου ξεχωρίζουν τα τείχη της αρχαίας Στράτου, του Παλαιόκαστρου Λιγοβιτσίου, των Δηριέων (Σκουρτού), της Μητροπόλεως (σημερινής Ρίγανης), των αρχαίων Κορόντων (Χρυσοβίτσα), και της αρχαίας Σαυρίας στην Παλαιομάνινα.
Η παραδοσιακή αρχιτεκτονική των χωριών, τα τοπικά εδέσματα και ο τρόπος ζωής των κατοίκων είναι αυθεντικά κληρονομήματα και πηγές για εναλλακτικές μορφές τουρισμού. Η συλλογή του βελανιδιού για εξαγωγή είχε γίνει συνήθεια για τους κατοίκους, για πάνω από 600 χρόνια και ήταν ένας ισχυρός δεσμός των ντόπιων κατοίκων και του μοναδικού δάσους βαλανιδιάς.
Το μοναστήρι της Παναγίας Λιγοβιτσιάνας, που βρίσκεται ακριβώς πάνω από τη λίμνη Οζερό, δέχεται μεγάλο αριθμό επισκεπτών καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου οι οποίοι διέρχονται μέσα από το βελανιδοδάσος, χωρίς να τους δίνεται όμως η δυνατότητα να το γνωρίσουν και να το απολαύσουν. Το διαρκώς αυξανόμενο ρεύμα επισκεπτών προς το Μοναστήρι Λιγοβιτσίου, και οι διαρκώς αυξανόμενες επισκέψεις σχολείων και ορειβατικών – φυσιολατρικών συλλόγων στο βελανιδοδάσος καταδεικνύουν περίτρανα την τεράστια σημασία του θρησκευτικού και οικολογικού - περιηγητικού τουρισμού για την περιοχή μας, ο οποίος όμως βρίσκεται ακόμη στα σπάργανα.
Κίνδυνοι
Οι σημαντικότεροι κίνδυνοι που απειλούν το βελανιδοδάσος και έχουν συντελέσει διαχρονικά στην συρρίκνωσή του, οφείλονται σε συντριπτικό ποσοστό στον ανθρώπινο παράγοντα. Πιο συγκεκριμένα:
• Οι παράνομες εκχερσώσεις και καταπατήσεις του δημόσιου δάσους σε βάρος της δασοκάλυψης, που γίνονται για την αύξηση των καλλιεργούμενων εκτάσεων και των βοσκοτόπων
• Οι εμπρησμοί που γίνονται είτε από αμέλεια είτε εκ προθέσεως με σκοπό την επέκταση των βοσκοτόπων και των καλλιεργούμενων εκτάσεων.
• Η υπερβόσκηση με κύρια είδη τα αιγοπρόβατα που μπορούν και κινούνται σε επικλινή και δύσβατα εδάφη εμποδίζοντας την φυσιολογική ανάπτυξη των νεαρών βελανιδιών και επιβραδύνουν σημαντικά την φυσική αναγέννηση του δάσους. Στο παρελθόν οι χοίροι ελεύθερης βοσκής ήταν από τα κυρίως ζώα που τρέφονταν με τα βαλανίδια κάτι που σήμερα έχει περιοριστεί σημαντικά αν όχι και εκλείψει.
• Ο σημαντικότερος όμως κίνδυνος εξαφάνισης του δάσους οφείλεται στην λαθροϋλοτομία με σκοπό την εμπορική εκμετάλλευση του ξύλου της βελανιδιάς, το οποίο διοχετεύεται ως καυσόξυλα στα κοντινά αστικά κέντρα της περιοχής. Η λαθροϋλοτομία έχει λάβει ανησυχητικές διαστάσεις τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα αφότου σταμάτησε να γίνεται η συλλογή του βελανιδιού. Είναι συγκριτικά η πλέον κερδοφόρα μορφή παράνομης εκμετάλλευσης του βελανιδοδάσους και ταυτόχρονα αποτελεί τον πιο ανήθικο οικολογικά στόχο αυτής της εκμετάλλευσης. Τα δέντρα της βελανιδιάς δεν βλέπονται πλέον σαν μια πηγή βασικού οικονομικού παράγοντα και είναι εκτεθειμένα σε παράνομη ξύλευση για τις επιχειρήσεις ξυλείας και για τη θέρμανση από τα τζάκια και τις ξυλόσομπες. Η παράνομη ξύλευση είναι δύσκολο να σταματήσει και αυτό έχει δημιουργήσει έντονο τοπικό ενδιαφέρον για την προστασία του υπολειπομένου δάσους.
Ο βασικός παράγοντας που καθιστά τις ως άνω δραστηριότητες ως σοβαρούς κινδύνους για το βελανιδοδάσος είναι ότι το κυρίαρχο είδος – η ήμερη βελανιδιά – μεγαλώνει πολύ αργά γεγονός που καθιστά τη φυσική αναγέννηση του δάσους εξαιρετικά χρονοβόρα. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι απαιτούνται τουλάχιστον 60 χρόνια για να καρποφορήσει για πρώτη φορά μία νεαρή βελανιδιά!
Εκτός όμως από τους κινδύνους που προέρχονται από τον άνθρωπο υπάρχουν και οι φυσικοί κίνδυνοι οι οποίοι εκδηλώνονται πολύ πιο σπάνια και είναι λιγότερο καταστροφικοί. Τέτοιοι κίνδυνοι είναι:
• Το παράνομο κυνήγι που συντελεί στον δραστικό περιορισμό της βιοποικιλότητας της περιοχής.
• Οι πυρκαγιές που οφείλονται σε φυσικά ή τυχαία αίτια όπως για παράδειγμα είναι οι κεραυνοί.
• Οι ασθένειες που μπορεί να προσβάλουν τα δένδρα.
Τα φαινόμενα αυτά πάντως είναι σπάνια στο βελανιδοδάσος Ξηρομέρου.
Καθεστώς προστασίας
Δυστυχώς το βελανιδοδάσος είναι μια από τις ελάχιστα μελετημένες περιοχές της προστασίας της φύσης στην Ελλάδα και είχε εγκαταλειφθεί από τις πρόσφατες δραστηριότητες προστασίας της περιοχής (Εθνικό Πάρκο λιμνοθαλασσών Μεσολογγίου – Αιτωλικού και κάτω ρου του Αχελώου – Εθνικό Πάρκο Αμβρακικού). Η περιοχή είναι βεβαίως μια από τις πιο απειλούμενες περιοχές στην Ελλάδα.
Σήμερα το βελανιδοδάσος Ξηρομέρου δεν είναι ενταγμένο σε κανένα καθεστώς προστασίας, είτε σε εθνικό, είτε σε διεθνές επίπεδο. Μόνον ένα πολύ μικρό τμήμα του περιλαμβάνεται στην ζώνη προστασίας NATURA 2000, με την οποία προστατεύεται ο υγρότοπος της λίμνης Οζερού που γειτνιάζει με το δάσος. Επίσης το βελανιδοδάσος Ξηρομέρου χαρακτηρίζεται ως Τοπίο Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους (ΤΙΦΚ) στην βάση δεδομένων που διατηρεί το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο.
Πρόσφατα εκπονήθηκε για λογαριασμό του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων διαχειριστική μελέτη για το Βελανιδοδάσος Ξηρομέρου. Η μελέτη αυτή δεν έχει θεσμική υπόσταση και η εφαρμογή της υπόκειται στη δικαιοδοσία των αρμόδιων δασαρχείων, των οποίων η μέχρι τώρα αποτελεσματικότητα προστασίας του δάσους κρίνεται ως αμφίβολη. Βασική παράμετρος της προβληματικής παρακολούθησης και προστασίας του βελανιδοδάσους από τις αρμόδιες αρχές (Δασαρχεία) είναι ότι υπόκειται στη δικαιοδοσία τριών Δασαρχείων, όπως αναφέρθηκε και στην αρχή. Για να είναι αποτελεσματικότερη η φύλαξη του δάσους θα πρέπει να ανατεθεί εξολοκλήρου σε ένα δασαρχείο αίτημα που το έχουμε διατυπώσει επανειλημμένα προς τις αρμόδιες υπηρεσίες (Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Δ/νση Δασών Αιτωλοακαρνανίας).
Προκειμένου να διατηρηθεί, να προστατευθεί και να αναδειχθεί το βελανιδοδάσος του Ξηρομέρου απαιτείται να ενταχθεί σε ένα καθεστώς προστασίας, να αποτελέσει δηλαδή Προστατευόμενη Περιοχή. Για να γίνει αυτό θα πρέπει να εκπονηθεί Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη στο πλαίσιο του Ν. 1650/1986 σύμφωνα με τις προδιαγραφές του ΥΠΕΧΩΔΕ, η οποία μεταξύ των άλλων θα προβλέπει και τη σύσταση ενός αρμόδιου Φορέα Διαχείρισης (ΦΔ) που θα έχει την αποκλειστική ευθύνη για την εφαρμογή και παρακολούθηση των όσων θα προβλέπει η ως άνω μελέτη. Η μελέτη αυτή κατά τη διάρκεια της εκπόνησής της θα πρέπει να τεθεί υπόψη και να συζητηθεί με όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς και κυρίως με την τοπική κοινωνία, ώστε να διαμορφωθεί κατά το δυνατό κοινή συναίνεση στα διάφορα διαχειριστικά μέτρα και τα μέτρα προστασίας και να εξασφαλισθεί η πραγματοποίηση των σκοπών του διαχειριστικού σχεδίου και της προστασίας της περιοχής.
Αναγκαιότητα προστασίας του βελανιδοδάσους
Η οριοθέτηση φυσικών περιοχών με ιδιαίτερη οικολογική σημασία, όπως είναι η αναφερόμενη και η ίδρυση φυσικών πάρκων είναι μία συνηθισμένη πρακτική, που εφαρμόζεται πριν από πολλά χρόνια στα προηγμένα κράτη, για να διατηρούνται τα οικολογικά χαρακτηριστικά αυτών των περιοχών, με την ήπια και αειφορική αξιοποίησή τους, προσφέροντας παράλληλα στις τοπικές κοινωνίες εισόδημα και καλή ποιότητα ζωής.
Ο θεσμός των προστατευόμενων περιοχών αποτελεί την συνειδητή προσπάθεια της ανθρωπότητας να εξασφαλίσει τη διατήρηση των ζώντων οργανισμών και των ιδιαίτερων αξιών της φύσης. Έχει συνειδητοποιηθεί σε μεγάλο βαθμό ότι ο θεσμός των προστατευόμενων περιοχών πρέπει να επεκτείνεται και να περιλαμβάνει αντιπροσωπευτικά δείγματα από όλες τις κατηγορίες φυσικών και ημιφυσικών εκτάσεων και αντίστοιχων οικοσυστημάτων, καθώς και θέσεων με ιδιαίτερα οικολογικά ή τοπιακά χαρακτηριστικά. Το βελανιδοδάσος Ξηρομέρου πληροί όλες τις προϋποθέσεις, ώστε να καταστεί μία προστατευόμενη περιοχή (στο πλαίσιο του Ν. 1650/1986), όχι όμως στα πρότυπα των περιοχών απολύτου προστασίας με εκδίωξη κάθε ανθρώπινης δραστηριότητας, αλλά στα πρότυπα της ενεργού διαχείρισης ως μία περιοχή που έχει ευρύτερες κοινωνικές, οικονομικές και πολιτιστικές αξίες. Ο όρος «Περιοχή Οικοανάπτυξης Βελανιδοδάσους Ξηρομέρου και λίμνης Οζερού» περιγράφει στο πλαίσιο των διατάξεων του Ν. 1650/1986 τον ως άνω τρόπο προστασίας – διαχείρισης και αξιοποίησης των δύο αυτών σημαντικότατων οικοσυστημάτων σε επίπεδο Νομού Αιτωλοακαρνανίας, αλλά και σε επίπεδο χώρας.
Η αειφορική διαχείριση του βελανιδοδάσους δεν μπορεί να παραβλέψει τον παράγοντα άνθρωπο. Στην σύγχρονη εποχή περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλους όπως το βελανιδοδάσος, αποτελούν πόλο έλξης ενός συνεχώς αυξανόμενου αριθμού επισκεπτών που επιδιώκουν την ικανοποίηση σύγχρονων αναγκών με τη συμμετοχή τους σε διάφορες μορφές υπαίθριας αναψυχής και φυσιολατρικού ή περιηγητικού τουρισμού που αυξάνεται ραγδαία τα τελευταία χρόνια. Οι δραστηριότητες υπαίθριας αναψυχής διευκολύνουν την παραμονή των επισκεπτών στην ύπαιθρο και παρέχουν την ευκαιρία για ευχάριστες απασχολήσεις, κυρίως στη διάρκεια της ημέρας. Οι δραστηριότητες αυτές μπορούν να συνδυαστούν παράλληλα με την περιβαλλοντική εκπαίδευση, η οποία αποκτά ιδιαίτερη αξία σήμερα που η προστασία του περιβάλλοντος γενικότερα αποτελεί επιτακτική απαίτηση και η ανάγκη κατάλληλης πληροφόρησης και ενημέρωσης για τα θέματα αυτά γίνεται ολοένα και μεγαλύτερη. Η διαχείριση του βελανιδοδάσους με τρόπο που να περιλαμβάνει την προσέλευση επισκεπτών δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες τόνωσης της τοπικής οικονομίας και αναζωογόνησης της ευρύτερης περιοχής. Εξάλλου η εγγύτητα της περιοχής ενδιαφέροντος με τα μεγάλα αστικά κέντρα του Νομού Αιτωλοακαρνανίας (περίπου μία ώρα χρονοαπόσταση από το Αγρίνιο και το Μεσολόγγι), καθιστά το βελανιδοδάσος προσιτό πόλο έλξης για κάθε ενδιαφερόμενο επισκέπτη και μια ευκαιρία για ξεκούραση και επιστροφή στη φύση των κατοίκων των αστικών κέντρων της ευρύτερης περιοχής. Γνωρίζοντας οι κάτοικοι των αστικών κέντρων από κοντά το βελανιδοδάσος και βλέποντας την καταστροφή που συντελείται από τη λαθροϋλοτομία είναι μία καλή ευκαιρία να σταματήσουν να προμηθεύονται ξύλα βελανιδιάς για τη θέρμανση των σπιτιών τους και να καταφύγουν σε εναλλακτικές πηγές.
Η οριοθέτηση ενός τέτοιου πάρκου στην δική μας περιοχή θα προστατέψει το είδος της βελανιδιάς που είναι από τα πιο σπάνια δασικά είδη και θα ενισχύσει την πράσινη επιχειρηματικότητα γύρω από τα προϊόντα αυτού του δέντρου, που όπως γνωρίζουμε στο παρελθόν χρησιμοποιούνταν στην κατεργασία των δερμάτων και την βαφή των μάλλινων νημάτων και που σήμερα τείνουν να επανέλθουν για οικολογική χρήση σ’ αυτούς τους τομείς και σ’ άλλες καινοτόμες εφαρμογές. Πέρα όμως από τις παραδοσιακές χρήσεις των προϊόντων της βελανιδιάς, νέες δυνατότητες ανοίγονται στο μέλλον με την σύγχρονη και αειφορική διαχείριση των βελανιδοδασών και των λιμνών. Ο οικοτουρισμός κι ο αγροτουρισμός ταιριάζουν απόλυτα σε ένα τέτοιο φυσικό περιβάλλον και μπορούν άμεσα να προωθηθούν, ανεξάρτητα από την ίδρυση ή μη ενός φυσικού πάρκου, και μπορούν από τώρα να προωθηθούν και να αγκαλιάσουν την τοπική παράδοση και ιστορία.
Προκειμένου να κινηθεί η διαδικασία της προκήρυξης της Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης που θα οδηγήσει μελλοντικά στην θεσμοθέτηση ενός καθεστώτος προστασίας του βελανιδοδάσους μας απαιτείται η ανάληψη της σχετικής πρωτοβουλίας από κάποιον δημόσιο φορέα που στην προκειμένη περίπτωση μπορεί να είναι είτε η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος (Δ/νση Περιβάλλοντος Χωροταξίας) είτε το ΥΠΕΧΩΔΕ. Οι πιθανές πηγές χρηματοδότησης μπορεί να είναι το ΕΣΠΑ 2007 – 2013 μέσω του Ε.Π. Δυτικής Ελλάδας - Πελοποννήσου – Ιονίων Νήσων ή το Ε.Π. Περιβάλλον του ΥΠΕΧΩΔΕ. Πηγή www.velanidodasos.gr/
Γυμνόριζη φύτευση χρησιμοποιήθηκε ευρέως για να φυτευτούν δέντρα πριν από τα τέλη της δεκαετίας του 1950 στην Αμερική, και γίνεται με τη χρήση νέων δέντρων που είναι βγαλμένα - σκαμμένα και δεν αποθηκεύεται καθόλου χώμα γύρω από τις ρίζες τους . Είναι μια τεχνική που έχει εκλείψει με την έλευση της μπάλας. Το πλεονέκτημα του κόστους εργασίας και να φύτευσης με γυμνόριζα δέντρα είναι ιδιαίτερα ελκυστικό για φύτευση δένδρων σε προγράμματα με χαμηλούς προϋπολογισμούς. Τα δέντρα μπορούν να αγοραστούν σε ένα τρίτο του κόστους σε μπάλα και γυμνόριζα δέντρα μπορούν να μεταφερθούν εύκολα.
Πλεονεκτήματα γυμνόριζου δένδρου
Τα γυμνόριζα δέντρα έχουν λιγότερα κοστολόγια τόσο σαν αγορά όσο και σαν μεταφορά. Επίσης η φύτευσή τους είναι πιο γρήγορη από ένα δέντρο σε μπάλα. Οι μεταμοσχευμένες ρίζες είναι έως και 200 τοις εκατό περισσότερες ρίζες, διότι το μηχάνημα συγκομιδής για τις γυμνόριζες καταλαμβάνει μεγαλύτερο ριζικό σύστημα από το μηχάνημα που χρησιμοποιείται για την μπάλα.
Το μειονέκτημα γυμνόριζων δένδρων
Παρόλο που τα πλεονεκτήματα είναι ελκυστικά, υπάρχουν μειονεκτήματα για τη φύτευση γυμνόριζων δέντρων. Τα δένδρα πρέπει να φυτευτούν όταν είναι αδρανή, δηλαδή νωρίς την άνοιξη ή αργά το φθινόπωρο. Το μεγαλύτερο μειονέκτημα για μεταμόσχευση γυμνόριζων δέντρων είναι ο χρόνος παραμονής του δέντρου έξω από το έδαφος μέχρι τη στιγμή που θα φυτευθεί. Αυτά τα δέντρα πρέπει να φυτευτούν μέσα σε λίγες μέρες από τη συγκομιδή. "Εάν αυτά παγώσουν, ή οι ρίζες τους στεγνώσουν, το παιχνίδι τελειώνει».Η λύση για τη διατήρηση υγρών ριζών είναι συσκευασμένα υγρά άχυρα γύρω από τις ρίζες ή εμβάπτιση σε λάσπη. Ερευνητές στο πανεπιστήμιο του Cornell έχουν δημιουργήσει ένα πιο αποτελεσματικό τρόπο με υδρογέλη, ένα συνθετικό, που μοιάζει με ζάχαρη, πού όταν βρεθεί σε ξηρά κατάσταση μπορεί να κρατήσει αρκετές εκατοντάδες φορές το βάρος του σε νερό όταν είναι βρεγμένο. «Εμβάπτιση ρίζας στην υδρογέλη διατηρεί υγρή τη ρίζα και σε καλή κατάσταση για μια εβδομάδα ή δύο", λέει η Dr.Νίνα Bassuk, διευθυντής του Ινστιτούτου Αστικού Πρασίνου στο πανεπιστήμιο του Cornell. Η Dr.Νίνα Bassuk δηλώνει ότι η μέθοδος της υγρής υδρογέλης αναπτύχθηκε στη δεκαετία του '90 σε μια εποχή που η παγκόσμια οικονομία και οι προϋπολογισμοί των φορέων του Δημοσίου και των Δήμων ήταν περιορισμένοι και σε πολλές πόλεις και κωμοπόλεις για να εξοικονομήσουν χρήματα ζητούσαν φυτά γυμνόριζα για τις ανάγκες του Αστικού και Περιαστικού Πρασίνου, προκειμένου να εξοικονομήσουν χρήματα. «Εμβάπτιση σε υδρογέλη και στη συνέχεια ενσακκίαση τις ρίζας σε πλαστικά δοχεία ( γλάστρες ) αγοράζει χρόνο», δήλωσε η Dr.Νίνα Bassuk. Άλλο ένα μειονέκτημα των γυμνόριζων δέντρων είναι η έλλειψη αυτών των τύπων των δένδρων από την αγορά. Δεν είναι όλα τα είδη διαθέσιμα σε φυτώρια, και δεν είναι πολλά τα φυτώρια που έχουν γυμνόριζα δέντρα διαθέσιμα. Η καλύτερη δε μεταφορά αυτών των δέντρων είναι με ψυγεία. Εάν η σημερινή κατάσταση της Ελληνικής οικονομίας επιδεινωθεί το εισόδημα των ιδιωτών μειωθεί, οι προϋπολογισμοί του Δημοσίου τομέα, των Δήμων, των επιχ/σεων συρρικνωθούν ακόμη περισσότερο, θα δούμε μια ακμάζουσα αγορά για τα γυμνόριζα δέντρα και μια στροφή των κάθε είδους φορέων στα γυμνόριζα δέντρα. Τα φυτώρια DELTA TREES LTD διατηρούν συχνή επικοινωνία με το πανεπιστήμιο του Cornell και συγκεκριμένα με την Dr.Νίνα Bassuk κυρίως για θέματα που αφορούν Αστικό και Περιαστικό Πράσινο.
ACACIA DEALBATA ή DECURRENS DEALBATA η ΜΙΜΟΖΑ [ ΓΡΙΖΑ ΦΥΛΛΑ]
ÁΚΑΚΙΑ ΛΕΥΚΑΖΟΥΣΑ (A. dealbata)
(ACACIA: A. decurrens var. dealbata)
ΑΓΓΛΙΚΑ: SILVER WATTLE
ΓΑΛΛΙΚΑ: MIMOSA ΑRGENTI
ΕΛΛΗΝΙΚΑ: ΜΙΜΟΖΑ ΝΙΚΑΙΑΣ
ACACIA FARNESIANA ή LEPTOPHYLLA ή ΓΑΖΙΑ
ÁΚΑΚΙΑ ΦΑΡΝΕΖΙΑΝΗ (A. farnesiana)
ΑΓΓΛΙΚΑ: OPOPANAX POPPINAE
ΓΑΛΛΙΚΑ: CASSIE CASSE DU LEVANT
ΕΛΛΗΝΙΚΑ: ΓΑΖΙΑ
ACACIA ARMATA ή PARADOXA [ ΣΚΟΥΡΟΠΡΑΣΙΝΑ ΦΥΛΛΑ ]
ACACIA BAILEYANA [ ΓΡΙΖΟΠΡΑΣΙΝΑ ΦΥΛΛΑ ]
ACACIA CYANOPHYLLA ή SALIGNA η ΚΥΑΝΟΦΥΛΛΗ [ ΠΡΑΣΙΝΑ ΦΥΛΛΑ ]
ACACIA LONGIFOLIA
ACACIA MELANOXYLON [ ΠΟΛΛΑ ΑΝΘΗ ]
ACACIA RETINODES ή FLORIBUDA ή SEMPERFLORENS
ACACIA JULIBRISSIN ή ALBIZZIA JULIBRISSIN η ΚΩΝ/ΠΟΛΕΩΣ
ACACIA ARABICA η ΑΡΑΒΙΚΗ
ACACIA HORRIDA η ΦΡΙΚΩΔΗΣ
ACACIA AMORHOEFOLIA
ACACIA PARASOL
ACACIA PARASOL NANA

QUERCUS ( ΒΕΛΑΝΙΔΙΑ - ΒΑΛΑΝΙΔΙΑ - ΔΡΥΣ )
ΕΡΥΘΡΙΝΗ (Erythrina)
![]() |
| ERYTHRINA CRISTA GALII |
PHOENIX THEOFRASTII


Ολοι γνωρίζουμε την καταστροφική πυρκαγιά που κατέστρεψε περίπου το 70% το φοινικόδασος στο Πρεβελη του Ρεθύμνου Κρήτης .Σας παραθέτω μερικές φωτογραφίες με το εκπληκτικό αυτό φυτό απ΄το προσωπικό φωτογραφικό μου αρχείο. 1. παραλία Ηρακλείου 2. από κάποιο ξενοδοχείο Ρέθυμνο 3. από παραλία πόλη Ρεθύμνου. 4. Βαι 
ΣΥΚΙΑ (Ficus carica)
Οικογένεια: Μορείδες (Moraceae)
![]() |
Το υποείδος Φίκος η καρική ήμερη έχει μέτριο ανάστημα (6-7μ) απλωτή μορφή και χαμηλή στρογγυλωπή και διακλαδισμένη «κόμη». Ο κορμός και τα εύρωστα κλαδιά της σκεπάζονται από ένα λείο, γκρίζο φλοιό. Πρόκειται για φυλλοβόλο δέντρο με αρκετά μεγάλα, σαρκώδη φύλλα διαιρεμένα σε 3-5 λοβούς, βαθυπράσινα και γυαλιστερά στην επάνω επιφάνεια και καλυμμένα με πολύ μικρές και σκληρές τρίχες στην κάτω. Τα σύκα από βοτανική άποψη δεν είναι καρποί αλλά ταξιανθίες που κατόπιν γίνονται ταξικαρπίες. Το σύκο είναι μια ταξιανθία που αποτελείται από μια σαρκώδη ανθοδόχη στο εσωτερικό της οποίας βρίσκονται τα μικρά λουλούδια. Αυτά στην συνέχεια μετατρέπονται σε μικρούς σκληρούς καρπούς που θεωρούνται σπόροι. Οι ποικιλίες της ήμερης συκιάς παράγουν γενικά δύο τύπους ταξιανθιών (σύκων). Τα πρώτα ωριμάζουν τον Ιούνιο και ονομάζονται φρακασάνες ενώ τα δεύτερα που είναι και τα πραγματικά σύκα ωριμάζουν κατά τον Αύγουστο- Σεπτέμβριο. Σχηματίζονται στη μασχάλη των φύλλων πάνω στα μικρά κλαδιά που αναπτύχθηκαν την άνοιξη. Στα ίδια αυτά κλαδιά σχηματίζονται κι άλλες ταξιανθίες που ωριμάζουν μόνο την επόμενη άνοιξη και γίνονται φρακασάνες. Η αγριοσυκιά παράγει τρεις διαφορετικούς τύπους ταξιανθιών (όψιμα σύκα, προσύκα, ερινεοί) και όμως δεν είναι εδώδιμες.
Όπως αναφέραμε τα λουλούδια είναι κλεισμένα μέσα σε μια σαρκώδη ανθοδόχη η οποία έχει ένα στρογγυλωπό άνοιγμα. Για να φτάσει η ταξιανθία στην πλήρη ωρίμανση είναι απαραίτητο να γονιμοποιηθούν τα λουλούδια. Στην αγριοσυκιά η γονιμοποίηση εξασφαλίζεται από ένα έντονο τον Βλαστοφάγο τον ψήνα (Blastophaga psenes) που καθώς μπαινοβγαίνει μέσα στις ταξιανθίες εξασφαλίζει τη μεταφορά της γύρης. Το έντομο αυτό επισκέπτεται επίσης τα πραγματικά σύκα της ήμερης συκιάς και τα γονιμοποιεί : χάρη στον Βλαστοφάγο πολλές ποικιλίες ήμερης συκιάς που καλλιεργούνται στην χώρα μας μπορούν να παράγουν τέλεια αναπτυγμένα σύκα. Για τον λόγο αυτό ήταν κάποτε διαδομένη η τεχνική του «ερινεασμού» ή «ορνιάσματος» δηλαδή το κρέμασμα πάνω στην ήμερη συκιά μερικών κλαδιών αγριοσυκιάς με καρπούς από τους οποίους βγαίνουν οι βλαστοφάγοι κατά την άνοιξη. Σήμερα ο ερινεασμός δεν είναι πια πολύ διαδομένος μια και υπάρχουν ποικιλίες ήμερης συκιάς που μπορούν να σχηματίζουν εδώδιμα σύκα τέλεια ανεπτυγμένα χωρίς να χρειάζονται γονιμοποίηση (παρθενοκαρπία). Τα σύκα παρθενοκαρπικής προελεύσεως διακρίνονται από εκείνα στα οποία έχει γίνει η γονιμοποίηση επειδή δεν περιέχουν τους μικρούς καρπούς (δηλαδή τους «σπόρους»).
Ποικιλίες
Οι ποικιλίες που παράγουν μόνο πραγματικά σύκα λέγονται μονόφορες, ενώ αυτές που παράγουν τόσο φρακασάνες ή αυγόσυκα όσο και πραγματικά σύκα λέγονται δίφορες. Οι ποικιλίες είναι πάρα πολλές και μπορούν να ταξινομηθούν σύμφωνα με διάφορα κριτήρια :χρώμα του σύκου (άσπρα και μαύρα σύκα) εποχή ωριμάνσεως προορισμός του προιόντος (νωπή κατανάλωση, αποξήρανση). Στη χώρα μας είναι περίφημα τα ξερά σύκα Καλαμών και Κύμης. Οι καλύτερες ποικιλίες νωπών σύκων είναι τα βασιλικά και τα μαντουλάρικα της Αττικής. Επίσης πολύ καλή ποικιλία συκιάς είναι η σμυρναική (σύκα μπαρδατζίκια). Γενικά μπορούμε να πούμε ότι οι ποικιλίες συκιάς που καλλιεργούνται κατά τόπους είναι αποτέλεσμα τοπικής προσαρμογής γι’αυτό και κάθε περιφέρεια έχει τις δικές της ποικιλίες έστω και αν τα δέντρα που αρχικά είχαν φυτευθεί ήταν ξενικών ποικιλιών.
Τεχνική της καλλιέργειας
Η συκιά αναπτύσσεται καλά στις ζώνες με ήπιο κλίμα αλλά αντέχει και στις χαμηλές θερμοκρασίες του χειμώνα αρκεί να μην κατεβαίνουν κάτω από τους -100C. Στα πολύ ψυχρά κλίματα ωστόσο θα πρέπει να φυτεύεται σε προστατευμένα και πολύ ηλιόλουστα μέρη (για παράδειγμα κοντά σε έναν τοίχο στραμμένο στο νοτιά).
Φυτεύεται το φθινόπωρο ή στις αρχές της ανοίξεως σε εδάφη εμπλουτισμένα με κοπριά και ανόργανα λιπάσματα. Γενικά προτιμά τα βαθιά, δροσερά και ελαφρά χρώματα. Η συκιά μπορεί να αναπτυχθεί και σε ασβεστώδη εδάφη αλλά δεν αντέχει στα υπερβολικά συμπαγή και υγρά.
Τα σύκα μαζεύονται όταν είναι τελείως ώριμα(η ωρίμανση είναι σταδιακή) όταν δηλαδή είναι μαλακά και η φλούδα τους σκάζει. Τα φρέσκα σύκα διατηρούνται δύσκολα και γι’αυτό καταφεύγουμε στην αποξήρανση. Γενικά τα ώριμα σύκα αφήνονται στο φυτό για να αρχίσουν να στεγνώνουν. Στην συνέχεια μαζεύονται και τοποθετούνται στον ήλιο για μια περίπου εβδομάδα για να ξεραθούν (στη βιομηχανία μπαίνουν σε βραστό νερό). Πολύ εύγεστα και γλυκά τα σύκα είναι γνωστά από τα πανάρχαια χρόνια: αναφέρονται στην Αγία Γραφή και σε πολυάριθμα αρχαία κείμενα (τα αναφέρει και ο Όμηρος στην Οδύσσεια.)
Πολλαπλασιασμός
Γίνεται με μόσχευμα. Το καλοκαίρι κόβονται κλαδιά 2-3 χρόνων μήκους 30-40 εκατ και φυτεύονται σε φυτώριο ή απευθείας στην οριστική θέση.
Για τον πολλαπλασιασμό μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν και έρριζες παραφυάδες που αποσπώνται από το μητρικό δέντρο και φυτεύονται στο τέλος του καλοκαιριού- φθινόπωρο.
Κλάδεμα
Η συκιά δεν αντέχει στο κλάδεμα γι’αυτό και διαμορφώνεται σε φυσικό σχήμα. Στο κλάδεμα παραγωγής (που γίνεται το χειμώνα) αφαιρούνται μόνο τα ξερά ή άρρωστα κλαδιά. Δεν πρέπει να κόβονται οι κορυφές των κλαδιών γιατί στην άκρη τους σχηματίζονται οι καρποί. Αν θέλετε να ανανεώσετε ένα δέντρο που έχει πάθει ζημές αρκεί να μεγαλώσετε μια παραφυάδα του.
Σημ: Στις φωτογραφίες έχουμε ενα πειθαρχημένο κλάδεμα δέντρου νωρίς την άνοιξη και εμβολιασμό ( μπόλιασμα - κέντρωμα ) συνήθως προς το τέλος Αυγούστου.
Λειριόδεντρον ή Λιλιόδενδρον (Liriodendron)
Οικογένεια : Μαγνολίδες (Magnoliaceae)
Γένος που περιλαμβάνει μόνο δύο είδη δέντρων τα οποία είναι εξαιρετικά διακοσμητικά. Καλλιεργούνται για το ωραίο τους φύλλωμα που παίρνει το φθινόπωρο χρυσοκίτρινες αποχρώσεις και για τα χαρακτηριστικά λουλούδια τους τα οποία μοιάζουν με τουλίπες. Από τα δύο αυτά είδη μόνο το Λειριόδενδρον το τουλιπανθές (Liriodendrous tulipifera) που κατάγεται από τη βόρεια Αμερική ευδοκιμεί στο κλίμα της Ευρώπης όπου είναι πολύ διαδομένο στους κήπους και τα πάρκα. Πρόκειται για ένα δέντρο ύψους 30-40 εκατ με ευθύ κορμό χωρίς πολλές διακλαδώσεις ανερχόμενα κλαδιά και κάπως απλωτή πυραμιδοειδή «κόμη». Έχει λείο και μαυριδερό φλοιό και μάλλον μεγάλα έμμισχα φύλλα με 4 σχεδόν τριγωνικούς λοβούς από τους οποίους οι 2 ανώτεροι σχηματίζουν έναν «ακρωτηριασμένο» λοβό που δίνει στο φύλλο ένα σχήμα σχεδόν τετράγωνο. Το φύλλωμα έχει ζωηρό πράσινο χρώμα το καλοκαίρι ενώ το φθινόπωρο παίρνει μια όμορφη χρυσοκίτρινη απόχρωση. Παρουσιάζει όμορφα αρωματικά και αρκετά μεγάλα μονήρη λουλούδια σε σχήμα τουλίπας με 6 κίτρινα πέταλα και διάφορες αποχρώσεις από το πορτοκαλί ως το πρασινωπό. Τα δέντρα αρχίζουν να ανθίζουν σε ηλικία 15 χρονών. Η ανθοφορία παρατηρείται από τον Μάιο ως τον Ιούλιο.
Από τις πολυάριθμες ποικιλίες του είδους αναφέρουμε την «Κορυφαία» ή «Πυραμιδοειδή» (Pyramidale) με όρθια κλαδιά κατάλληλη για καλλιέργεια σε περιορισμένους χώρους μαζί με άλλα δέντρα. Την ποικιλία με «Χρυσή Παρυφή» (Aureo-Marginata) με φύλλα διάστικτα την άνοιξη και την Ακεραιόφυλλη (Integrifolium) με φύλλα χωρίς λοβούς.
Τεχνική της καλλιέργειας
Τα λειριόδεντρα χρειάζονται βαθιά, δροσερά και γόνιμα εδάφη καθώς και ηλιόλουστες απάνεμες θέσεις. Σε ευνοϊκές συνθήκες η ανάπτυξη τους είναι μάλλον γρήγορη. Όπως η λικιδάμβαρη μαζί με την οποία καλλιεργείται συχνά στα πάρκα επειδή έχουν τις ίδιες περιβαλλοντολογικές απαιτήσεις αναπτύσσεται καλύτερα κοντά σε μικρές λίμνες και σε ρυάκια. Δεν αντέχει τα κλαδέματα και μάλιστα μεγαλώνει καλύτερα και πιο γρήγορα αν δεν πειράξετε καθόλου την κόμη του.
Πολλαπλασιασμός
Το είδος αυτό πολλαπλασιάζεται με σπόρο. Η σπορά γίνεται το φθινόπωρο σε ένα μείγμα από χώμα και τύρφη και οι σπόροι φυτρώνουν την επόμενη άνοιξη. Στο σημείο αυτό υπάρχουν δύο δυνατότητες να συνεχιστεί η καλλιέργεια του σπορείου στο ύπαιθρο ( τα μικρά φυτά προστατεύονται μ’ένα στρώμα ξερών φύλλων αλλά ο τρόπος αυτός συνεπάγεται κινδύνους τη στιγμή της μεταφυτεύσεως. Ο δεύτερος τρόπος είναι να μεταφυτευτούν τα μικρά φυτά σε γλάστρες όπου θα διατηρηθούν μέχρι την στιγμή που θα φυτευτούν στην οριστική τους θέση.
Για να πολλαπλασιάσει και να διατηρήσει κανείς σταθερά τα χαρακτηριστικά των ποικιλιών θα πρέπει να εμβολιάσει την επιθυμητή ποικιλία χρησιμοποιώντας σαν υποκείμενο δενδρύλλια του είδους Λειριόδενδρον το τουλιπανθές (L.tulipiflera)
Λίγα φυτά υπάρχουν στον ιστό της πόλης. Μερικά είναι στο πεζοδρόμιο σε κάποιο μικρό δρόμο στο Χαλάνδρι, Το άνθος τους οπως βλέπετε και στην φωτογραφία είναι υπέροχο.
Βραχυχίτων - Brachychiton
Brachychiton (Kurrajong, Bottletree) είναι ένα γένος από 31 είδη δεντρων και μεγάλων θάμνων, ιθαγενή στην Αυστραλία, και Νέα Γουινέα (ένα είδος).
Το όνομα Brachychiton προέρχεται από το ελληνικό σύντομο brachys, και τη λέξη χιτώνας, πουκάμισο. Μπορούν να αυξηθούν σε 4 - 30μ ύψος. Αρκετά είδη (αν και όχι όλα είναι φυτά με ένα πολύ χοντρός στέλεχος για το μέγεθός τους και χρησιμοποιούνται για την αποθήκευση νερού σε περιόδους ξηρασίας. Τα φύλλα τους είναι γυαλιστερά, σκούρα πράσινα, ακέραια η με λοβούς. Τα άνθη κόκκινα η κιτρινωπά, πολλά μαζί στις άκρες των βλαστών, κατά τον Μάιο-Ιούνιο. Όλα τα είδη είναι μονόικα με ξεχωριστά αρσενικά και θηλυκά άνθη στο ίδιο φυτό. Τα λουλούδια έχουν σχήμα καμπάνας. Ανθεκτικό στη ρύπανση των πόλεων, κατάλληλο για τις νότιες περιοχές της χώρας μας και κατάλληλο για δεντροστοιχίες. Ο ρυθμός ανάπτυξης του είναι γρήγορος.
Κυριότερα είδη
Brachychiton Acerifolius, Brachychiton Discolor, Brachychiton Platanifolia,
Brachychiton Populeneus, Brachychiton Diversifolia, Brachychiton Rupestris,
Brachychiton Foetida, Brachychiton Iberidifolia.
Στή φωτογραφία κάπου στο Χαλάνδρι υπέροχα άνθη Brachychiton Discolor, ποικιλία με λίγα δέντρα στήν Ελληνική επικράτεια, είναι όμως υπέροχο δέντρο για πάρκα και πλατείες με ιδιαίτερη προσθετική αξία στο αστικό και περιαστικό πράσινο.
Σημ: Αν κάποιος γνωρίζει κι΄ άλλα τέτοια δέντρα στη χώρα μας, ας επικοινωνήσει.
Ειναι ο μήνας του άνθους της Κελρεουτέριας (Koelreuteria paniculata)


Από τα πιο συνηθισμένα δέντρα σε δεντροστοιχίες στη Θεσσαλονίκη. Κατάγεται από Ανατολικη Ασία (Κίνα, Κορέα, Ιαπωνία). Τα περισσότερα και πιο γέρικα βρίσκονται στις οδούς Πλούτωνος, Χαιρωνείας και Βλ. Γαβριηλίδη στο Ντεπώ. Αυτή την εποχή είναι ανθισμένα με ωραία χρυσοκίτρινα λουλούδια και κάνουν τους πρώτους μικρούς πράσινους σαν κύστεις καρπούς, από του οποίους, όσοι πέφτουν στο έδαφος και πατιούνται ενώ είναι ακόμα χλωροί, κάνουν χαρακτηριστικό θόρυβο (πατ, πατ) μια αγαπημένη ενασχόληση των παιδιών. Όταν οι καρποί ωριμάσουν περιέχουν μέσα σκληρά μαύρα σφαιρίδια από τους πολύ γόνιμους σπόρους, επίσης αγαπητοί στα παιδιά μια και τους αρέσει να τους μαζεύουν σε μπουκάλια.
Το φθινόπωρο τα φύλλα παίρνουν πολύ ωραίο πορτοκαλοκόκκινο χρώμα, εξαπλώνεται πολύ εύκολα με τους πολύ γόνιμους σπόρους.
GINKGO BILOBA ( ΓΚΙΝΓΚΟ )

Πανάρχαιο φυτό το γκίγκο ή και γκίνγκο είναι το μοναδικό επιζών φυτό της τάξης γκινγκοώδη, οικογένεια γκινγκοΐδες. Κατέχει ξεχωριστή θέση στο εξελικτικό οικογενειακό δέντρο καθώς είναι ο μοναδικός ζωντανός κρίκος ανάμεσα στις φτέρες και τα κωνοφόρα.
Η ονομασία προέρχεται από την κινέζικη λέξη Ginkyo που σημαίνει ασημένιο βερύκοκο ( gin = ασήμι, kyo = βερύκοκο ).
Τα πρώτα γκίγκο εμφανίστηκαν πριν από 270 εκατομμύρια χρόνια, στην Πέρμια περίοδο. Κατά τη διάρκεια της μέσης Ιουράσιας περιόδου υπήρξε μια τεράστια αύξηση σε είδη με μέγιστη βιοποικιλότητα στην Κρητιδική περίοδο(144 εκατομμύρια χρόνια πριν) σε περιοχές γνωστές σήμερα ως Ασία,Ευρώπη και Βόρεια Αμερική. Εξαιτίας κατακλυσμιαίων καταστροφών και σταδιακής αλλαγής του κλίματος, το Γκίγκο εξαφανίστηκε από την Βόρεια Αμερική πριν από 7 εκατομμύρια χρόνια και από την Ευρώπη πριν από 2,5 εκατομμύρια χρόνια. Σήμερα αυτοφύεται κυρίως σε περιοχές της νοτιοδυτικής και ανατολικής Κίνας ,αλλά το συναντάμε και σε ναούς στην Κορέα και την Ιαπωνία επειδή έχει συμβολική σημασία στον Κομφουκισμό.
Αν και γυμνόσπερμο, είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό, όμορφο, φυλλοβόλο δέντρο. Το φθινόπωρο τα φύλλα του αλλάζουν χρώμα και από πράσινα γίνονται χρυσαφιά. Φτάνει σε ύψος τα 50 μέτρα και ο κορμός του είναι κυλινδρικός, έχοντας διάμετρο μέχρι και 3 μέτρα. Ο φλοιός του είναι χρώματος γκρι με βαθιές αυλακώσεις. Τα φύλλα του είναι μεγάλα, πλατιά, σε σχήμα βεντάλιας με μήκος 9 εκατοστά και πλάτος που φτάνει και τα 15 εκατοστά. Διαιρούνται σε δύο χαρακτηριστικούς λοβούς που φέρουν στη μέση μία κεντρική τομή. Οι καρποί του δέντρου έχουν ασημένιο χρώμα και περιβάλλονται από ένα σαρκώδες περίβλημα με έντονη δυσάρεστη οσμή σαν χαλασμένο βούτυρο εξαιτίας της παρουσίας βουτυρικού οξέος. Ο τρόπος ανάπτυξης είναι γενικά στενός στα νεαρά δέντρα και πλαταίνει πραγματικά μόνο όταν φτάσουν τα 100 χρόνια περίπου. Σε αντίθεση με άλλα γυμνόσπερμα, τα γκίγκο έχουν χωριστά φύλα. Αυτό σημαίνει ότι το θηλυκό δέντρο χρειάζεται την παρουσία ενός αρσενικού προκειμένου να γονιμοποιηθεί. Περιστασιακά και τα δύο φύλα βρίσκονται στο ίδιο δέντρο. Το γκίγκο καλλιεργείται ως καλλωπιστικό σε πάρκα και κήπους. Είναι εκπληκτικά σκληρό και ανθεκτικό σε όλες τις μορφές μόλυνσης, γι'αυτό το λόγο είναι ιδιαίτερα κατάλληλο για αστικές περιοχές. Ευδοκιμεί καλύτερα σε όξινα, καλά αποστραγγιζόμενα, αμμώδη εδάφη. Από τα φύλλα του παρασκευάζεται φάρμακο, που χρησιμοποιείται στη θεραπεία διαφόρων παθήσεων του κυκλοφορικού. Στην Κινέζικη Ιατρική ο καρπός του χρησιμοποιούνταν ανέκαθεν για τις αντιβηχικές, χωνευτικές και διουρητικές του ιδιότητες.
Με τη γλώσσα των δέντρων.( The lanquage of trees ).
«Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης: Οι κήποι».
Ο αστικός κήπος πλούσιος σε δέντρα και φυτά κρύβει τα γκρίζα στοιχεία της πόλης και την ομορφαίνει αναβαθμίζοντας παράλληλα την ποιότητα ζωής και την καθημερινότητά των ανθρώπων.
Στόχος του ιδίου του συγγραφέα και της φιλοσοφίας του, είναι η δημιουργία κήπων που αναβαθμίζουν το περιβάλλον, και κάνουν τους ανθρώπους που βρίσκονται μέσα σε αυτούς, ευτυχισμένους.
Μια φιλοσοφία διαφορετική, αποτυπωμένη σε ένα φωτογραφικό λεύκωμα, μια ενδιαφέρουσα και διαφορετική άποψη για να επηρεάσει θετικά την καθημερινότητα μας και τους χώρους που ζούμε.
Φίλε και Συνεργάτη ΓΙΩΡΓΟ ΓΡΑΜΜΕΝΕ εύχομαι το πονημά σου να το αγκαλιάσουν οσο το δυνατόν περισσότεροι γιατί πιστεύω οτι η έκφραση και η δημιουργία σου αγγιζει την ψυχή.
www.tatogio.gr
ΕΙΝΑΙ Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ

ΓΙΑΚΑΡΑΝΤΑ (JACARANDA)
Οικογένεια :Βιγνονιίδες (Bignoniaceae)
Γένος που περιλαμβάνει 50 περίπου είδη δέντρων και θάμνων καταγόμενων από την τροπική και υποτροπική Αμερική. Τά δέντρα ύψους 4-8μ μοιάζουν με τις ακακίες, είναι αρκετά διακλαδισμένα και έχουν μεγάλα αντίθετα διπλά πτερωτά φύλλα αποτελούμενα από αντίθετα φυλλάρια που καλύπτονται από ένα ελαφρό χνούδι. Τα λουλούδια σωληνοειδή με τα χείλη της στεφάνης πολύ ανοιχτά και βελούδινα έχουν ένα χαρακτηριστικό γαλανό –ιώδες χρώμα και εμφανίζονται ενωμένα σε μεγάλους επάκριους βότρεις. Στην πραγματικότητα καλλιεργούνται μόνο δύο είδη τα πιο ανθεκτικά τα οποία είναι κατάλληλα για δεντροστοιχίες στις λεωφόρους των παραλιακών περιοχών.
Είδη και ποικιλίες
Γιακαράντα η γιασμινοειδής (Jacaranda jasminoides)
Ονομαζόμενη και Γιακαράντα η χνουδωτή (J.tomentosa) το είδος αυτό είναι ένα μικρό δέντρο καταγόμενο από το Μεξικό. Έχει ύψος γύρω στα 6-7μ και διπλά πτερωτά φύλλα που φέρουν ρομβοειδή φυλλάρια. Τα λουλούδια του σκούρα πορφυρά με ιώδεις αποχρώσεις είναι ενωμένα σε μικρές φόβες και ανοίγουν τον Ιούνιο.
Γιακαράντα με φύλλα ωοειδή (Jacaranda ovalifolia). Γνωστή και σαν Γιακαράντα με φύλλα μιμόζας (J. mimosifolia) το είδος αυτό κατάγεται από την Βραζιλία. Έχει μικρότερο ύψος από το προηγούμενο είδος (φτάνει μόνο τα 3 ή 4μ ύψους) και χαρακτηριστικά φύλλα πολύ μακριά (μέχρι και 50εκατ) αποτελούμενα από μικρά, ωοειδή φυλλάρια με ζωηρό πράσινο χρώμα. Τα λουλούδια είναι γαλάζια και εμφανίζονται ενωμένα σε επάκριες φόβες όρθιες ή κρεμάμενες προς τα κάτω.
Τεχνική της καλλιέργειας
Οι γιακαράντες μπορούν να καλλιεργηθούν στο ύπαιθρο μόνο στις παραλιακές περιοχές της Μεσογείου διαφορετικά πρέπει να καλλιεργούνται σε γλάστρες και να μεταφέρονται τουλάχιστον τις πιο κρύες εποχές του χρόνου σε ψυχρό ή μετρίως θερμαινόμενο θερμοκήπιο. Εξάλλου ακόμα και στις παραθαλάσσιες περιοχές καλό θα είναι να φυτεύετε τα δέντρα αυτά σε προσήλια και απάνεμα μέρη αν θέλετε να έχετε πιο όμορφη και πλούσια ανθοφορία.
Οι γιακαράντες προτιμούν ένα μείγμα από φυλλόχρωμα και καλό χώμα κήπου σε ίσα μέρη. Τα ποτίσματα άφθονα και συχνά το καλοκαίρι θα πρέπει να μειωθούν σταδιακά από το φθινόπωρο μέχρι και το τέλος του χειμώνα. Εξάλλου καλό θα είναι να λυγίζετε προς τα κάτω τα κλαδιά κάθε δεύτερη άνοιξη γιατί έτσι μακραίνουν περισσότερο και γενικά το δέντρο αποκτά πυκνότερο φύλλωμα.
Πολλαπλασιασμός
ΟΙ γιακαράντες μπορούν να πολλαπλασιαστούν με σπόρο. Η σπορά γίνεται την άνοιξη σε μέρος καλά φωτισμένο και σε θερμοκρασία 20-210C. Επίσης τα δέντρα αυτά πολλαπλασιάζονται και με ξυλώδη μοσχεύματα που θα τα βάλετε να ριζώσουν κατά τον Ιούνιο –Ιούλιο και στη συνέχεια θα τα μεταφυτεύσετε σε μικρές γλάστρες και θα τις τοποθετήσετε στη σκιά. Τόσο η σπορά όσο και η μεταφύτευση θα πρέπει να γίνονται σε ένα μείγμα από φυλλόχρωμα ή ερεικόχωμα, χώμα κήπου και άμμο.

FORESTGENETICS
Η ΕΤΑΙΡΙΑ ΜΑΣ ΔΙΑΤΗΡΕΙ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ ΙΝΣΤΙΝΤΟΥΤΟ ΔΑΣΙΚΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ FORESTGENETICS ΣΤΟ ΜΟΝΑΧΟ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΔΑΣΙΚΩΝ ΔΕΝΤΡΩΝ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΠΑΡΑΓΕΙ ΑΠΟΣΤΕΛΟΝΤΑΣ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ( PLATANUS-CERCIS-ACER-ALBIZIA-ACACIA-KOELREOYTERIA )ΠΡΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ.
Τμήμα Δασικής Γενετικής
Το τμήμα Δασικής Γενετικής του FORESTGENETICS αντιμετωπίζει τις γενετικές πληροφορίες των δέντρων και άλλων οργανισμών και τη δυναμική των γενετικών διεργασιών σε πληθυσμούς δέντρων μετά των περιβαλλοντικών πιέσεων και επιπτώσεων από την διαχείριση των δασών. Ουσιώδη στοιχεία είναι της μοριακής γενετικής, πληθυσμιακής γενετικής και οικολογικής γενετικής. Έχει ως στόχο τη χρησιμοποίηση των γενετικών δεδομένων με σκοπό την προώθηση της βιοποικιλότητας, την προστασία και διαχείριση των γενετικών πόρων, για την ενίσχυση της αειφόρου διαχείρισης των δασών και τη βελτίωση της προσαρμοστικότητας και τις ικανότητες επιβίωσης πολύπλοκων δασικών οικοσυστημάτων.
Το τμήμα Δασικής Γενετικής του FORESTGENETICS στοχεύει στην αύξηση της απόδοσης και της ποιότητας των δασικών προϊόντων και της αντίστασης των πληθυσμών από αβιοτικούς και βιοτικούς παράγοντες στρες. Χρησιμοποιούν μεθόδους Βιοχημικής γενετικής και μοριακής γενετικής. Η επιλογή του γενετικά βελτιωμένου δασικού πολλαπλασιαστικού υλικού αποτελεί σημαντική προϋπόθεση για την υλοποίηση των οικονομικών προοπτικών και οικολογικών αναγκών.
Για τυχόν αλληλογραφία με το Ινστιντούτο.
Section of Forest Genetics
Research Department Ecology and Ecosystem Sciences
Life Science Center Weihenstephan
TU Munich
Hans-Carl-von-Carlowitz-Platz 2
D-85354 Freising
tel.: +49 (0)8161 71 4673
fax: +49 (0)8161 71 4861
Μνημειακή ελιά των Βουβών
ΕΛΙΑ – OLEA EUROPAEA
Η ΑΡΧΑΙΟΤΕΡΗ ΕΛΙΑ ΤΟΥ ΠΛΑΝΗΤΗ
Βρίσκεται στο χωριό Βούβες στα Χανιά της Κρήτης στην ίδια περιοχή υπάρχουν και άλλα ελαιόδεντρα επίσης αιωνόβια περίπου της ίδιας χρονολογίας, πράγμα που μαρτυρά έναν αρχαίο ελαιώνα.
Η ακριβής ηλικία της ελιάς είναι δύσκολο να εντοπισθεί και πιθανολογείται ανάμεσα στα 2500 έως τα 5000 χρόνια, με περίμετρο κορμού γύρω στα 12 μέτρα Αριθμ. Απ.105497/6459/1986 (656/ΤΒ/1986)
MORUS ALBA
ΑΚΑΚΙΑ ΛΕΥΚΑΖΟΥΣΑ - ACACIA DEALBATA

ΘΕΛΟΥΜΕ ΝΑ ΤΟΝΙΣΟΥΜΕ ΣΑΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΤΗΝ ΛΑΤΡΕΙΑ ΤΩΝ ΙΔΙΟΚΤΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΙΕΡΟ ΔΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑΚΑ ΕΛΑΙΟΔΕΝΤΡΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΥΠΕΡΑΙΩΝΟΒΙΑ ΔΕΝΤΡΑ ΠΟΥ ΔΙΑΘΕΤΕΙ Η ΕΤΑΙΡΙΑ ΜΑΣ ΕΧΟΥΝ ΣΤΗΝ ΚΥΡΙΟΛΕΞΙΑ ΣΩΘΕΙ ΑΠΟ ΑΝΕΓΕΡΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝ Η ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ Η ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΩΝ.

Η ΕΜΠΝΕΥΣΗ KAI H ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΥ ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΗΝ ΕΛΒΕΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ // ΕΝΕΑ GARDEN // ME ΕΔΡΑ ΤΗ ΖΥΡΙΧΗ. Η ΕΝ ΛΟΓΩ ΕΤΑΙΡΙΑ ΔΙΑΘΕΤΕΙ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΜΙΑΜΙ FLORIDA USA http://www.enea.ch/ http://www.enea-garden.ch/ / Enea GmbH landscape garden design, Gartenbau, landscape architect. Η ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ // ΑΡΤ ΚΗΠΟΥ // http://www.art-kipou.gr/ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΤΟΠΙΟΥ ΤΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΤΟΠΙΟΥ-ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΓΙΩΡΓΟΥ & ΓΙΑΝΝΗ ΤΕΡΖΑΚΟΥ.
Η ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΜΑΣ www.delta-trees.com www.delta-trees.blogspot.com . ΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ [ ΤΖΙΑ ].ΘΑ ΕΠΑΝΕΛΘΟΥΜΕ ΜΕ ΕΙΚΟΝΕΣ.
ΒΕΛΑΝΙΔΟΔΑΣΟΣ ΞΗΡΟΜΕΡΟΥ

Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ
Αντικείμενο
Το Βελανιδοδάσος Ξηρομέρου καταλαμβάνει συνολική έκταση 130.000 στρεμμάτων περίπου και είναι το μεγαλύτερο σε έκταση δάσος ήμερης βελανιδιάς στην περιοχή των Βαλκανίων. Βρίσκεται στην δυτική πλευρά του νομού Αιτωλοακαρνανίας και εκτείνεται από την παραλιακή περιοχή των όρμων Αστακού και Πλατυγιαλίου μέχρι τον ποταμό Αχελώο στα ανατολικά και την λίμνη Οζερό στα βορειοανατολικά. Πρόκειται για ένα δημόσιας ιδιοκτησίας δάσος μέσα στο οποίο περιλαμβάνονται και ιδιωτικές εκτάσεις, κυρίως καλλιέργειες και βοσκότοποι. Ο βασικός πυρήνας της περιοχής του δάσους είναι μια γραμμή από λόφους δυτικά και νότια της λίμνης Οζερού η οποία ονομάζεται λοφοσειρά Λιγοβίτσι – Μάνινα.
Περιλαμβάνεται στα διοικητικά όρια τεσσάρων Δήμων:
• Του Δήμου Αστακού, όπου ανήκει και το μεγαλύτερο τμήμα του δάσους
• Του Δήμου Στράτου
• Του Δήμου Οινιαδών και
• Του Δήμου Φυτειών
Επίσης, υπάγεται στην δικαιοδοσία τριών δασαρχείων:
• Του Δασαρχείου Αμφιλοχίας
• Του Δασαρχείου Αγρινίου και
• Του Δασαρχείου Μεσολογγίου
Εντός της έκτασης του βελανιδοδάσους βρίσκονται 11 οικισμοί, των οποίων διαχρονικά η εξέλιξη υπήρξε στενά συνδεδεμένη με το βελανιδοδάσος, οι οικισμοί αυτοί είναι:
• Αγράμπελο
• Γουριώτισσα
• Μάνινα Βλυζιανών
• Μαχαιρά
• Μπαμπίνη
• Παλαιομάνινα
• Πρόδρομος
• Ρίγανη
• Σκουρτού
• Στρογγυλοβούνι
• Χρυσοβίτσα
Εκτός τους οικισμούς αυτούς που είναι ανεπτυγμένοι περιμετρικά του κυρίως πυρήνα του βελανιδοδάσους υπάρχουν πολλοί περισσότεροι οικισμοί στην ευρύτερη περιοχή του Ξηρομέρου που η οικονομική τους βάση στηρίχθηκε κατά το παρελθόν στη συλλογή και το εμπόριο του βελανιδιού.
Βιοποικιλότητα
Η χλωρίδα και πανίδα που υπάρχει στο βελανιδοδάσος Ξηρομέρου συνιστά ένα οικοσύστημα με πλούσια βιοποικιλότητα, η οποία έχει υποβαθμιστεί τα τελευταία χρόνια και χρήζει άμεσης προστασίας προκειμένου να μην υποβαθμιστεί ακόμη περισσότερο. Αποτελεί ένα από τα καλύτερα παραδείγματα συγκεντρώσεως δασικών περιοχών βαλανιδιάς στην Ελλάδα.
Το κυρίαρχο είδος στο βελανιδοδάσος Ξηρομέρου είναι η βελανιδιά και ειδικότερα η ήμερη βελανιδιά, η οποία έχει πανάρχαια σχέση με τις ανθρώπινες δραστηριότητες. Συναντάται κυρίως σε πεδινές περιοχές και κοντά σε οικισμούς οπότε και συνδέεται στενά με τα πολιτισμικά τοπία όπου συνυπάρχει η γεωργία και η κτηνοτροφία με το φυσικό τοπίο. Η ήμερη βελανιδιά δεν έχει ιδιαίτερες εδαφικές απαιτήσεις. Αναπτύσσεται σε αβαθή μέχρι και βαθιά εδάφη από το επίπεδο της θάλασσας μέχρι περίπου τα 1.000 μ. υψόμετρο με προτίμηση στις πεδινές και λοφώδεις θέσεις 600 – 700 μ. υψόμετρου σε όλες τις εκθέσεις και κλίσεις. Είναι μακρόβιο είδος και μπορεί να ζήσει περισσότερο από 1000 χρόνια. Στο βελανιδοδάσος Ξηρομέρου έχουν καταγραφεί βελανιδιές ηλικίας μέχρι 800 ετών.
Η χλωρίδα είναι πλούσια σε είδη. Σύμφωνα με έρευνα της χλωρίδας που έχει πραγματοποιήσει το Τμήμα Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων (που εδρεύει στο Αγρίνιο) του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, την άνοιξη και το καλοκαίρι του 2003 καταγράφτηκαν στην περιοχή 256 γηγενή φυτά. Αυτή η συλλογή περιλαμβάνει μερικά σπάνια και ενδιαφέροντα είδη, όπως είναι οι εντυπωσιακές αποικίες της παιώνιας (Paeonia mascula russoi) και μια αξιόλογη ποικιλία από άγριες ορχιδέες που περιλαμβάνουν την Ophrys reinholdii και την Ophrys helenae.
Η δασική και η ευρύτερη περιοχή έχει και ορνιθολογικό ενδιαφέρον, διότι παρουσιάζει 127 είδη πουλιών τα οποία έχουν καταγραφεί. Από αυτά 26 είδη είναι υπό προστασία και αναφέρονται στον κατάλογο 1, της οδηγίας για τα πουλιά 79/409/EC. Τέσσερα είδη δρυοκολαπτών υπάρχουν στο δάσος, καθώς και ο δεντροκόπος (Dendrocopos medius) που είναι αρκετά άφθονος. Σημαντικά πουλιά που φωλιάζουν στην περιοχή είναι ο βραχύποδας αετός (Circaetus gallicus), ο αετός (Pernis apivorus), το μικρότερο γεράκι (Falco naumanni) και μερικά άλλα ενδιαφέροντα είδη των Βαλκανίων. Εξάλλου η περιοχή είναι άμεσα συνδεδεμένη με τη λίμνη Οζερό, το Δέλτα του Αχελώου και τους υγροτόπους που παρουσιάζουν σημαντική και σπουδαία ορνιθολογική πηγή.
Υπάρχει επίσης ποικιλία βιοτόπων που δημιουργούνται από λιβάδια, βραχώδεις μικροπεριοχές και ποικιλία δασικών ομάδων και βοσκοτόπων. Αυτές οι συνθήκες είναι πολύτιμες για μια ποικιλία ζωολογικού ενδιαφέροντος, η οποία περιλαμβάνει ορθόπτερα, όπως το έντομο Saga sp. και διάφορες νυχτερινές πεταλούδες όπως η Saturnia pyri. Υπάρχει επίσης μία ποικιλία από ερπετά μεταξύ των οποίων δύο είδη χελώνας, την Testudo marginata και T. hermanni, διάφορα φίδια και ομάδες από σαύρες που βρίσκονται σε πληθυσμούς αρκετά ενδιαφέροντες.
Άλλα ενδιαφέροντα σημεία της βιοποικιλότητας της περιοχής περιλαμβάνουν ένα μεγάλο αριθμό από δέντρα μεγάλης ηλικίας και κλειστές ομάδες ώριμων δέντρων με πολύ σάπιο υλικό ξυλείας που είναι ιδεώδες για πολλά ασπόνδυλα είδη που περιλαμβάνουν επίσης μεγάλους κανθάρους του δάσους, λειχήνες και μύκητες.
Πολιτιστική κληρονομιά
Η περιοχή είναι σημαντικότατη από πολιτιστικής πλευράς. Η Ακαρνανία είναι διάσπαρτη από σημαντικά Μυκηναϊκά και Κλασσικά Ελληνικά μέρη. Ερείπια από πόλεις και τείχη παλιών φρουρίων υπάρχουν κοντά και μέσα στο δάσος βαλανιδιάς. Υπόλοιπα Βυζαντινών – χριστιανικών μνημείων, μικρές εκκλησίες και άλλα μονοπάτια υπάρχουν στους λόφους. Η περιοχή του βελανιδοδάσους Ξηρομέρου κρατάει μέσα της πέντε αρχαία κάστρα και μεγάλο αριθμό βυζαντινών μνημείων και ιστορικών τόπων. Στην ευρύτερη περιοχή του Βελανιδοδάσους Ξηρόμερου ξεχωρίζουν τα τείχη της αρχαίας Στράτου, του Παλαιόκαστρου Λιγοβιτσίου, των Δηριέων (Σκουρτού), της Μητροπόλεως (σημερινής Ρίγανης), των αρχαίων Κορόντων (Χρυσοβίτσα), και της αρχαίας Σαυρίας στην Παλαιομάνινα.
Η παραδοσιακή αρχιτεκτονική των χωριών, τα τοπικά εδέσματα και ο τρόπος ζωής των κατοίκων είναι αυθεντικά κληρονομήματα και πηγές για εναλλακτικές μορφές τουρισμού. Η συλλογή του βελανιδιού για εξαγωγή είχε γίνει συνήθεια για τους κατοίκους, για πάνω από 600 χρόνια και ήταν ένας ισχυρός δεσμός των ντόπιων κατοίκων και του μοναδικού δάσους βαλανιδιάς.
Το μοναστήρι της Παναγίας Λιγοβιτσιάνας, που βρίσκεται ακριβώς πάνω από τη λίμνη Οζερό, δέχεται μεγάλο αριθμό επισκεπτών καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου οι οποίοι διέρχονται μέσα από το βελανιδοδάσος, χωρίς να τους δίνεται όμως η δυνατότητα να το γνωρίσουν και να το απολαύσουν. Το διαρκώς αυξανόμενο ρεύμα επισκεπτών προς το Μοναστήρι Λιγοβιτσίου, και οι διαρκώς αυξανόμενες επισκέψεις σχολείων και ορειβατικών – φυσιολατρικών συλλόγων στο βελανιδοδάσος καταδεικνύουν περίτρανα την τεράστια σημασία του θρησκευτικού και οικολογικού - περιηγητικού τουρισμού για την περιοχή μας, ο οποίος όμως βρίσκεται ακόμη στα σπάργανα.
Κίνδυνοι
Οι σημαντικότεροι κίνδυνοι που απειλούν το βελανιδοδάσος και έχουν συντελέσει διαχρονικά στην συρρίκνωσή του, οφείλονται σε συντριπτικό ποσοστό στον ανθρώπινο παράγοντα. Πιο συγκεκριμένα:
• Οι παράνομες εκχερσώσεις και καταπατήσεις του δημόσιου δάσους σε βάρος της δασοκάλυψης, που γίνονται για την αύξηση των καλλιεργούμενων εκτάσεων και των βοσκοτόπων
• Οι εμπρησμοί που γίνονται είτε από αμέλεια είτε εκ προθέσεως με σκοπό την επέκταση των βοσκοτόπων και των καλλιεργούμενων εκτάσεων.
• Η υπερβόσκηση με κύρια είδη τα αιγοπρόβατα που μπορούν και κινούνται σε επικλινή και δύσβατα εδάφη εμποδίζοντας την φυσιολογική ανάπτυξη των νεαρών βελανιδιών και επιβραδύνουν σημαντικά την φυσική αναγέννηση του δάσους. Στο παρελθόν οι χοίροι ελεύθερης βοσκής ήταν από τα κυρίως ζώα που τρέφονταν με τα βαλανίδια κάτι που σήμερα έχει περιοριστεί σημαντικά αν όχι και εκλείψει.
• Ο σημαντικότερος όμως κίνδυνος εξαφάνισης του δάσους οφείλεται στην λαθροϋλοτομία με σκοπό την εμπορική εκμετάλλευση του ξύλου της βελανιδιάς, το οποίο διοχετεύεται ως καυσόξυλα στα κοντινά αστικά κέντρα της περιοχής. Η λαθροϋλοτομία έχει λάβει ανησυχητικές διαστάσεις τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα αφότου σταμάτησε να γίνεται η συλλογή του βελανιδιού. Είναι συγκριτικά η πλέον κερδοφόρα μορφή παράνομης εκμετάλλευσης του βελανιδοδάσους και ταυτόχρονα αποτελεί τον πιο ανήθικο οικολογικά στόχο αυτής της εκμετάλλευσης. Τα δέντρα της βελανιδιάς δεν βλέπονται πλέον σαν μια πηγή βασικού οικονομικού παράγοντα και είναι εκτεθειμένα σε παράνομη ξύλευση για τις επιχειρήσεις ξυλείας και για τη θέρμανση από τα τζάκια και τις ξυλόσομπες. Η παράνομη ξύλευση είναι δύσκολο να σταματήσει και αυτό έχει δημιουργήσει έντονο τοπικό ενδιαφέρον για την προστασία του υπολειπομένου δάσους.
Ο βασικός παράγοντας που καθιστά τις ως άνω δραστηριότητες ως σοβαρούς κινδύνους για το βελανιδοδάσος είναι ότι το κυρίαρχο είδος – η ήμερη βελανιδιά – μεγαλώνει πολύ αργά γεγονός που καθιστά τη φυσική αναγέννηση του δάσους εξαιρετικά χρονοβόρα. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι απαιτούνται τουλάχιστον 60 χρόνια για να καρποφορήσει για πρώτη φορά μία νεαρή βελανιδιά!
Εκτός όμως από τους κινδύνους που προέρχονται από τον άνθρωπο υπάρχουν και οι φυσικοί κίνδυνοι οι οποίοι εκδηλώνονται πολύ πιο σπάνια και είναι λιγότερο καταστροφικοί. Τέτοιοι κίνδυνοι είναι:
• Το παράνομο κυνήγι που συντελεί στον δραστικό περιορισμό της βιοποικιλότητας της περιοχής.
• Οι πυρκαγιές που οφείλονται σε φυσικά ή τυχαία αίτια όπως για παράδειγμα είναι οι κεραυνοί.
• Οι ασθένειες που μπορεί να προσβάλουν τα δένδρα.
Τα φαινόμενα αυτά πάντως είναι σπάνια στο βελανιδοδάσος Ξηρομέρου.
Καθεστώς προστασίας
Δυστυχώς το βελανιδοδάσος είναι μια από τις ελάχιστα μελετημένες περιοχές της προστασίας της φύσης στην Ελλάδα και είχε εγκαταλειφθεί από τις πρόσφατες δραστηριότητες προστασίας της περιοχής (Εθνικό Πάρκο λιμνοθαλασσών Μεσολογγίου – Αιτωλικού και κάτω ρου του Αχελώου – Εθνικό Πάρκο Αμβρακικού). Η περιοχή είναι βεβαίως μια από τις πιο απειλούμενες περιοχές στην Ελλάδα.
Σήμερα το βελανιδοδάσος Ξηρομέρου δεν είναι ενταγμένο σε κανένα καθεστώς προστασίας, είτε σε εθνικό, είτε σε διεθνές επίπεδο. Μόνον ένα πολύ μικρό τμήμα του περιλαμβάνεται στην ζώνη προστασίας NATURA 2000, με την οποία προστατεύεται ο υγρότοπος της λίμνης Οζερού που γειτνιάζει με το δάσος. Επίσης το βελανιδοδάσος Ξηρομέρου χαρακτηρίζεται ως Τοπίο Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους (ΤΙΦΚ) στην βάση δεδομένων που διατηρεί το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο.
Πρόσφατα εκπονήθηκε για λογαριασμό του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων διαχειριστική μελέτη για το Βελανιδοδάσος Ξηρομέρου. Η μελέτη αυτή δεν έχει θεσμική υπόσταση και η εφαρμογή της υπόκειται στη δικαιοδοσία των αρμόδιων δασαρχείων, των οποίων η μέχρι τώρα αποτελεσματικότητα προστασίας του δάσους κρίνεται ως αμφίβολη. Βασική παράμετρος της προβληματικής παρακολούθησης και προστασίας του βελανιδοδάσους από τις αρμόδιες αρχές (Δασαρχεία) είναι ότι υπόκειται στη δικαιοδοσία τριών Δασαρχείων, όπως αναφέρθηκε και στην αρχή. Για να είναι αποτελεσματικότερη η φύλαξη του δάσους θα πρέπει να ανατεθεί εξολοκλήρου σε ένα δασαρχείο αίτημα που το έχουμε διατυπώσει επανειλημμένα προς τις αρμόδιες υπηρεσίες (Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Δ/νση Δασών Αιτωλοακαρνανίας).
Προκειμένου να διατηρηθεί, να προστατευθεί και να αναδειχθεί το βελανιδοδάσος του Ξηρομέρου απαιτείται να ενταχθεί σε ένα καθεστώς προστασίας, να αποτελέσει δηλαδή Προστατευόμενη Περιοχή. Για να γίνει αυτό θα πρέπει να εκπονηθεί Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη στο πλαίσιο του Ν. 1650/1986 σύμφωνα με τις προδιαγραφές του ΥΠΕΧΩΔΕ, η οποία μεταξύ των άλλων θα προβλέπει και τη σύσταση ενός αρμόδιου Φορέα Διαχείρισης (ΦΔ) που θα έχει την αποκλειστική ευθύνη για την εφαρμογή και παρακολούθηση των όσων θα προβλέπει η ως άνω μελέτη. Η μελέτη αυτή κατά τη διάρκεια της εκπόνησής της θα πρέπει να τεθεί υπόψη και να συζητηθεί με όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς και κυρίως με την τοπική κοινωνία, ώστε να διαμορφωθεί κατά το δυνατό κοινή συναίνεση στα διάφορα διαχειριστικά μέτρα και τα μέτρα προστασίας και να εξασφαλισθεί η πραγματοποίηση των σκοπών του διαχειριστικού σχεδίου και της προστασίας της περιοχής.
Αναγκαιότητα προστασίας του βελανιδοδάσους
Η οριοθέτηση φυσικών περιοχών με ιδιαίτερη οικολογική σημασία, όπως είναι η αναφερόμενη και η ίδρυση φυσικών πάρκων είναι μία συνηθισμένη πρακτική, που εφαρμόζεται πριν από πολλά χρόνια στα προηγμένα κράτη, για να διατηρούνται τα οικολογικά χαρακτηριστικά αυτών των περιοχών, με την ήπια και αειφορική αξιοποίησή τους, προσφέροντας παράλληλα στις τοπικές κοινωνίες εισόδημα και καλή ποιότητα ζωής.
Ο θεσμός των προστατευόμενων περιοχών αποτελεί την συνειδητή προσπάθεια της ανθρωπότητας να εξασφαλίσει τη διατήρηση των ζώντων οργανισμών και των ιδιαίτερων αξιών της φύσης. Έχει συνειδητοποιηθεί σε μεγάλο βαθμό ότι ο θεσμός των προστατευόμενων περιοχών πρέπει να επεκτείνεται και να περιλαμβάνει αντιπροσωπευτικά δείγματα από όλες τις κατηγορίες φυσικών και ημιφυσικών εκτάσεων και αντίστοιχων οικοσυστημάτων, καθώς και θέσεων με ιδιαίτερα οικολογικά ή τοπιακά χαρακτηριστικά. Το βελανιδοδάσος Ξηρομέρου πληροί όλες τις προϋποθέσεις, ώστε να καταστεί μία προστατευόμενη περιοχή (στο πλαίσιο του Ν. 1650/1986), όχι όμως στα πρότυπα των περιοχών απολύτου προστασίας με εκδίωξη κάθε ανθρώπινης δραστηριότητας, αλλά στα πρότυπα της ενεργού διαχείρισης ως μία περιοχή που έχει ευρύτερες κοινωνικές, οικονομικές και πολιτιστικές αξίες. Ο όρος «Περιοχή Οικοανάπτυξης Βελανιδοδάσους Ξηρομέρου και λίμνης Οζερού» περιγράφει στο πλαίσιο των διατάξεων του Ν. 1650/1986 τον ως άνω τρόπο προστασίας – διαχείρισης και αξιοποίησης των δύο αυτών σημαντικότατων οικοσυστημάτων σε επίπεδο Νομού Αιτωλοακαρνανίας, αλλά και σε επίπεδο χώρας.
Η αειφορική διαχείριση του βελανιδοδάσους δεν μπορεί να παραβλέψει τον παράγοντα άνθρωπο. Στην σύγχρονη εποχή περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλους όπως το βελανιδοδάσος, αποτελούν πόλο έλξης ενός συνεχώς αυξανόμενου αριθμού επισκεπτών που επιδιώκουν την ικανοποίηση σύγχρονων αναγκών με τη συμμετοχή τους σε διάφορες μορφές υπαίθριας αναψυχής και φυσιολατρικού ή περιηγητικού τουρισμού που αυξάνεται ραγδαία τα τελευταία χρόνια. Οι δραστηριότητες υπαίθριας αναψυχής διευκολύνουν την παραμονή των επισκεπτών στην ύπαιθρο και παρέχουν την ευκαιρία για ευχάριστες απασχολήσεις, κυρίως στη διάρκεια της ημέρας. Οι δραστηριότητες αυτές μπορούν να συνδυαστούν παράλληλα με την περιβαλλοντική εκπαίδευση, η οποία αποκτά ιδιαίτερη αξία σήμερα που η προστασία του περιβάλλοντος γενικότερα αποτελεί επιτακτική απαίτηση και η ανάγκη κατάλληλης πληροφόρησης και ενημέρωσης για τα θέματα αυτά γίνεται ολοένα και μεγαλύτερη. Η διαχείριση του βελανιδοδάσους με τρόπο που να περιλαμβάνει την προσέλευση επισκεπτών δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες τόνωσης της τοπικής οικονομίας και αναζωογόνησης της ευρύτερης περιοχής. Εξάλλου η εγγύτητα της περιοχής ενδιαφέροντος με τα μεγάλα αστικά κέντρα του Νομού Αιτωλοακαρνανίας (περίπου μία ώρα χρονοαπόσταση από το Αγρίνιο και το Μεσολόγγι), καθιστά το βελανιδοδάσος προσιτό πόλο έλξης για κάθε ενδιαφερόμενο επισκέπτη και μια ευκαιρία για ξεκούραση και επιστροφή στη φύση των κατοίκων των αστικών κέντρων της ευρύτερης περιοχής. Γνωρίζοντας οι κάτοικοι των αστικών κέντρων από κοντά το βελανιδοδάσος και βλέποντας την καταστροφή που συντελείται από τη λαθροϋλοτομία είναι μία καλή ευκαιρία να σταματήσουν να προμηθεύονται ξύλα βελανιδιάς για τη θέρμανση των σπιτιών τους και να καταφύγουν σε εναλλακτικές πηγές.
Η οριοθέτηση ενός τέτοιου πάρκου στην δική μας περιοχή θα προστατέψει το είδος της βελανιδιάς που είναι από τα πιο σπάνια δασικά είδη και θα ενισχύσει την πράσινη επιχειρηματικότητα γύρω από τα προϊόντα αυτού του δέντρου, που όπως γνωρίζουμε στο παρελθόν χρησιμοποιούνταν στην κατεργασία των δερμάτων και την βαφή των μάλλινων νημάτων και που σήμερα τείνουν να επανέλθουν για οικολογική χρήση σ’ αυτούς τους τομείς και σ’ άλλες καινοτόμες εφαρμογές. Πέρα όμως από τις παραδοσιακές χρήσεις των προϊόντων της βελανιδιάς, νέες δυνατότητες ανοίγονται στο μέλλον με την σύγχρονη και αειφορική διαχείριση των βελανιδοδασών και των λιμνών. Ο οικοτουρισμός κι ο αγροτουρισμός ταιριάζουν απόλυτα σε ένα τέτοιο φυσικό περιβάλλον και μπορούν άμεσα να προωθηθούν, ανεξάρτητα από την ίδρυση ή μη ενός φυσικού πάρκου, και μπορούν από τώρα να προωθηθούν και να αγκαλιάσουν την τοπική παράδοση και ιστορία.
Προκειμένου να κινηθεί η διαδικασία της προκήρυξης της Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης που θα οδηγήσει μελλοντικά στην θεσμοθέτηση ενός καθεστώτος προστασίας του βελανιδοδάσους μας απαιτείται η ανάληψη της σχετικής πρωτοβουλίας από κάποιον δημόσιο φορέα που στην προκειμένη περίπτωση μπορεί να είναι είτε η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος (Δ/νση Περιβάλλοντος Χωροταξίας) είτε το ΥΠΕΧΩΔΕ. Οι πιθανές πηγές χρηματοδότησης μπορεί να είναι το ΕΣΠΑ 2007 – 2013 μέσω του Ε.Π. Δυτικής Ελλάδας - Πελοποννήσου – Ιονίων Νήσων ή το Ε.Π. Περιβάλλον του ΥΠΕΧΩΔΕ. Πηγή www.velanidodasos.gr/
Γυμνόριζα δένδρα και φύτευση γυμνόριζων
Πλεονεκτήματα γυμνόριζου δένδρου
Τα γυμνόριζα δέντρα έχουν λιγότερα κοστολόγια τόσο σαν αγορά όσο και σαν μεταφορά. Επίσης η φύτευσή τους είναι πιο γρήγορη από ένα δέντρο σε μπάλα. Οι μεταμοσχευμένες ρίζες είναι έως και 200 τοις εκατό περισσότερες ρίζες, διότι το μηχάνημα συγκομιδής για τις γυμνόριζες καταλαμβάνει μεγαλύτερο ριζικό σύστημα από το μηχάνημα που χρησιμοποιείται για την μπάλα.
Το μειονέκτημα γυμνόριζων δένδρων
Παρόλο που τα πλεονεκτήματα είναι ελκυστικά, υπάρχουν μειονεκτήματα για τη φύτευση γυμνόριζων δέντρων. Τα δένδρα πρέπει να φυτευτούν όταν είναι αδρανή, δηλαδή νωρίς την άνοιξη ή αργά το φθινόπωρο. Το μεγαλύτερο μειονέκτημα για μεταμόσχευση γυμνόριζων δέντρων είναι ο χρόνος παραμονής του δέντρου έξω από το έδαφος μέχρι τη στιγμή που θα φυτευθεί. Αυτά τα δέντρα πρέπει να φυτευτούν μέσα σε λίγες μέρες από τη συγκομιδή. "Εάν αυτά παγώσουν, ή οι ρίζες τους στεγνώσουν, το παιχνίδι τελειώνει».Η λύση για τη διατήρηση υγρών ριζών είναι συσκευασμένα υγρά άχυρα γύρω από τις ρίζες ή εμβάπτιση σε λάσπη. Ερευνητές στο πανεπιστήμιο του Cornell έχουν δημιουργήσει ένα πιο αποτελεσματικό τρόπο με υδρογέλη, ένα συνθετικό, που μοιάζει με ζάχαρη, πού όταν βρεθεί σε ξηρά κατάσταση μπορεί να κρατήσει αρκετές εκατοντάδες φορές το βάρος του σε νερό όταν είναι βρεγμένο. «Εμβάπτιση ρίζας στην υδρογέλη διατηρεί υγρή τη ρίζα και σε καλή κατάσταση για μια εβδομάδα ή δύο", λέει η Dr.Νίνα Bassuk, διευθυντής του Ινστιτούτου Αστικού Πρασίνου στο πανεπιστήμιο του Cornell. Η Dr.Νίνα Bassuk δηλώνει ότι η μέθοδος της υγρής υδρογέλης αναπτύχθηκε στη δεκαετία του '90 σε μια εποχή που η παγκόσμια οικονομία και οι προϋπολογισμοί των φορέων του Δημοσίου και των Δήμων ήταν περιορισμένοι και σε πολλές πόλεις και κωμοπόλεις για να εξοικονομήσουν χρήματα ζητούσαν φυτά γυμνόριζα για τις ανάγκες του Αστικού και Περιαστικού Πρασίνου, προκειμένου να εξοικονομήσουν χρήματα. «Εμβάπτιση σε υδρογέλη και στη συνέχεια ενσακκίαση τις ρίζας σε πλαστικά δοχεία ( γλάστρες ) αγοράζει χρόνο», δήλωσε η Dr.Νίνα Bassuk. Άλλο ένα μειονέκτημα των γυμνόριζων δέντρων είναι η έλλειψη αυτών των τύπων των δένδρων από την αγορά. Δεν είναι όλα τα είδη διαθέσιμα σε φυτώρια, και δεν είναι πολλά τα φυτώρια που έχουν γυμνόριζα δέντρα διαθέσιμα. Η καλύτερη δε μεταφορά αυτών των δέντρων είναι με ψυγεία. Εάν η σημερινή κατάσταση της Ελληνικής οικονομίας επιδεινωθεί το εισόδημα των ιδιωτών μειωθεί, οι προϋπολογισμοί του Δημοσίου τομέα, των Δήμων, των επιχ/σεων συρρικνωθούν ακόμη περισσότερο, θα δούμε μια ακμάζουσα αγορά για τα γυμνόριζα δέντρα και μια στροφή των κάθε είδους φορέων στα γυμνόριζα δέντρα. Τα φυτώρια DELTA TREES LTD διατηρούν συχνή επικοινωνία με το πανεπιστήμιο του Cornell και συγκεκριμένα με την Dr.Νίνα Bassuk κυρίως για θέματα που αφορούν Αστικό και Περιαστικό Πράσινο.
ΕΙΔΗ ΑΚΑΚΙΑΣ
ÁΚΑΚΙΑ ΛΕΥΚΑΖΟΥΣΑ (A. dealbata)
(ACACIA: A. decurrens var. dealbata)
ΑΓΓΛΙΚΑ: SILVER WATTLE
ΓΑΛΛΙΚΑ: MIMOSA ΑRGENTI
ΕΛΛΗΝΙΚΑ: ΜΙΜΟΖΑ ΝΙΚΑΙΑΣ
ACACIA FARNESIANA ή LEPTOPHYLLA ή ΓΑΖΙΑ
ÁΚΑΚΙΑ ΦΑΡΝΕΖΙΑΝΗ (A. farnesiana)
ΑΓΓΛΙΚΑ: OPOPANAX POPPINAE
ΓΑΛΛΙΚΑ: CASSIE CASSE DU LEVANT
ΕΛΛΗΝΙΚΑ: ΓΑΖΙΑ
ACACIA ARMATA ή PARADOXA [ ΣΚΟΥΡΟΠΡΑΣΙΝΑ ΦΥΛΛΑ ]
ACACIA BAILEYANA [ ΓΡΙΖΟΠΡΑΣΙΝΑ ΦΥΛΛΑ ]
ACACIA CYANOPHYLLA ή SALIGNA η ΚΥΑΝΟΦΥΛΛΗ [ ΠΡΑΣΙΝΑ ΦΥΛΛΑ ]
ACACIA LONGIFOLIA
ACACIA MELANOXYLON [ ΠΟΛΛΑ ΑΝΘΗ ]
ACACIA RETINODES ή FLORIBUDA ή SEMPERFLORENS
ACACIA JULIBRISSIN ή ALBIZZIA JULIBRISSIN η ΚΩΝ/ΠΟΛΕΩΣ
ACACIA ARABICA η ΑΡΑΒΙΚΗ
ACACIA HORRIDA η ΦΡΙΚΩΔΗΣ
ACACIA AMORHOEFOLIA
ACACIA PARASOL
ACACIA PARASOL NANA


ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ













